تأثیر شادابی اجتماعی در رابطه بین جهت گیری مذهبی و تمایل به اشتراک گذاری دانش در میان معلمان
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 مربی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22067/infosci.2025.92229.1233چکیده
مقدمه و اهداف: جهتگیری مذهبی میتواند موجب قبول مسئولیت اجتماعی شود. از طرفی قبول مسئولیت اجتماعی میتواند موجب شکلگیری شادابی اجتماعی شود. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر این است که به مطالعه رابطه بین جهتگیری مذهبی، شادابی اجتماعی و تمایل به اشتراکگذاری دانش در میان معلمان شاغل در آموزشوپرورش استان البرز بپردازد.روشها: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که به شیوه توصیفی پیمایشی صورت گرفته است؛ زیرا در این پژوهش روابط میان متغیرها در قالب مدل علی مورد بحث قرار گرفت. جامعه پژوهش شامل معلمان شاغل در آموزشوپرورش استان البرز در سال 1403 بودند. به کمک نمونهگیری تصادفی ساده و با استفاده از فرمول کوکران از میان 25300 معلم شاغل، 379 نفر بهعنوان نمونه آماری انتخاب گردید. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه جهتگیری مذهبی آلپورت و رز، پرسشنامه شادابی لیندنبرگ و پرسشنامه اشتراکگذاری دانش جین و دیگران است. ضریب آلفای کرونباخ محاسبهشده برای سنجش پایی ابزارهای مزبور بهترتیب 81/0، 82/0، و 71/0 محاسبه گردید. برای تجزیهوتحلیل دادهها از روش تحلیل مسیر به کمک نرمافزار لیزرل استفاده گردید.یافتهها: یافتهها نشان میدهد که جهتگیری مذهبی درونی بر تمایل به اشتراکگذاری دانش اثر مستقیم و مثبت دارد؛ اما جهتگیری مذهبی بیرونی بر تمایل به اشتراکگذاری دانش تأثیر معناداری ندارد. همچنین جهتگیری مذهبی درونی بر همه ابعاد شادابی اجتماعی اثر مستقیم و مثبت دارد. درحالیکه جهتگیری مذهبی بیرونی بر همه ابعاد شادابی اجتماعی اثر مستقیم و منفی دارد. همچنین همه ابعاد شادابی اجتماعی بر تمایل به اشتراکگذاری دانش معلمان دارای اثر مستقیم و معنادار است. همچنین در بررسی مدل علی ارائهشده پژوهش مشاهده میشود که میزان واریانس تبیین شده تمایل به اشتراکگذاری دانش برابر با 48/0 است که نشان میدهد 48 درصد از تغییرات تمایل به اشتراکگذاری دانش توسط متغیرهای درونزا و برونزای موجود در مدل تبیین میشود.بحث و نتیجهگیری: جهتگیری مذهبی درونی از طریق شادابی اجتماعی بر تمایل به اشتراکگذاری دانش معلمان دارای اثر غیرمستقیم و مثبت است. برخلاف جهتگیری مذهبی درونی، جهتگیری بیرونی از طریق شادابی اجتماعی بر تمایل به اشتراکگذاری دانش معلمان اثر غیرمستقیم و منفی دارد.اصالت: رابطه بین جهتگیری مذهبی، شادابی اجتماعی و اشتراکگذاری دانش در میان معلمان آموزشوپرورش استان البرز برای نخستین بار مورد بررسی قرار گرفته است. از این حیث نتایج این پژوهش میتواند مورد توجه مدیران آموزشوپرورش استان البرز قرار گیرد.