فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف از انجام این پژوهش، بررسی مدل‌­های ذهنی کاربران در تعامل با برنامه‌­های کتاب‌خوان الکترونیکی است.روش‌: پژوهش حاضر ازلحاظ هدف کاربردی است و با رویکرد کیفی انجام گرفت. جامعه پژوهش شامل کاربران برنامه‌­های کتاب‌خوان الکترونیکی داخلی است که با روش نمونه‌­گیری گلوله برفی انتخاب شدند. در این پژوهش از طریق مشاهده اکتشافی کاربران برنامه‌­های کتاب‌خوان الکترونیکی داخلی و با بهره­‌گیری از پروتکل بلنداندیشی (نظریه بیان شفاهی) و با استفاده از نرم‌­افزار ضبط صفحه فست­استون، داده‌­ها گردآوری شد. برای تحلیل داده‌های کیفی از تحلیل محتوا و کدگذاری و از نرم‌افزار Maxqda (نسخه 22) استفاده شد.یافته­‌ها: یافته­‌های پژوهش حاضر نشان داد بیشترین تراکنش و فعالیت کاربران با برنامه­‌های کتاب‌خوان الکترونیکی در خصوص مقوله­‌های فرعی «محتوا» (123 مورد) و «جنبه‌های تعاملی و بازخورد» (103 مورد) و کم­ترین آن­ها مربوط به مقوله­‌های فرعی «تنظیمات ظاهری» (44 مورد)، «دسترسی» (46 مورد) و «پشتیبانی و مسائل فنی» (50 مورد) است. از آنجاکه شرکت­‌کنندگان در پژوهش به هنگام بیان مدل ذهنی خود در تعامل با رابط کاربر برنامه‌­های کتاب‌خوان الکترونیکی آزاد بودند و اجازه داشتند هر آنچه در ذهن­ آن‌ها می­گذرد را با صدای بلند بیان کنند، در اغلب موارد به هنگام بیان شیوه تراکنش و فعالیت با برنامه‌­های کتاب‌خوان، راهکار و یا نظر پیشنهادی خود را برای بهبود برقراری ارتباط اظهار می­کردند. به‌عبارت‌دیگر، کاربران برنامه‌های کتاب‌خوان الکترونیکی، به‌عنوان افرادی که به‌طور مستقیم با این ابزارها تعامل دارند، نظرات و پیشنهادهای ارزشمندی را ارائه دادند. این پیشنهادها شامل بهبودهای فنی، ویژگی‌های جدید، و یا تغییرات در طراحی رابط کاربری بودند. در این پژوهش، پیشنهادها به‌عنوان مقوله کلی در نظر گرفته که در 8 مقوله فرعی تعیین‌شده (با 49 کد) گنجانده شدند. این پیشنهادها می‌تواند راهگشای توسعه‌دهندگان در راستای ارتقاء تجربه کاربری و افزایش رضایت کاربران باشد. بیشترین راهکار پیشنهادی کاربران در رابطه با بهبود عملکرد برنامه‌­های کتاب‌خوان الکترونیکی به‌ترتیب در مقوله فرعی «محتوا» (16 مورد)، دسترسی (11 مورد)، تعامل (10 مورد) و کم­ترین آن­ها مربوط به مقوله فرعی «جستجو» و «تنظیمات ظاهری» (هر یک با 1 مورد) بود.بحث و نتیجه­‌گیری: تأکید بیشتر کاربران بر جنبه‌های تعاملی و محتوایی برنامه‌ها می‌تواند ناشی از تغییرات فرهنگی و نیازهای جدید کاربران باشد که به‌دنبال ایجاد ارتباطات اجتماعی و به اشتراک‌گذاری تجربیات خود هستند. پژوهش حاضر می‌تواند به توسعه‌دهندگان برنامه‌های کتاب‌خوان الکترونیکی کمک کند تا با درک بهتر نیازها و انتظارات کاربران، ویژگی‌هایی را طراحی کنند که بر تعاملات اجتماعی تمرکز داشته باشد.اصالت: گرچه استفاده از کتاب‌خوان‌های الکترونیکی­ در ایران هنوز به‌عنوان شیوه­ای مرسوم در خواندن تلقی نمی­شود، اما رشد شتابان فناوری این نوید را می­دهد که در آینده­ای نه‌چندان دور شاهد گسترش بیشتر استفاده از آن باشیم. با این توصیف ارزش و اصالت این پژوهش در آن است که استفاده از مدل­‌های ذهنی کاربران با توجه به ویژگی‌­ها، و نحوه­ مواجهه­ کاربران در تعامل با بر­نامه‌­های کتاب‌خوان الکترونیکی می­تواند در مقایسه با سایر مدل­های تعاملی الگوی معتبر و مستندتری از خواسته‌­های کاربران در اختیار طراحان و تولیدکنندگان قرار دهد.