واکاوی دلایل ناکارآمدی نظام مدیریت منابع انسانی در سازمانهای دولتی ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی ، همدان، ایران
2 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
3 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
doi
10.30473/ipom.2025.74480.5183چکیده
پژوهش حاضر باهدف واکاوی دلایل ناکارآمدی نظام مدیریت منابع انسانی در سازمانهای دولتی ایران با ماهیتی اکتشافی و با استفاده از روش تحلیل محتوی کیفی انجام شده است. مشارکتکنندگان این پژوهش آن دسته از خطمشیگذاران و مجریان سازمانهای دولتی ایران بودند که در رابطه باریشههای ناکارآمدی نظام مدیریت منابع انسانی در بخش دولتی دارای نظرات درخور توجه بودند. دادهها به دو شیوه انجام 21 مصاحبه نیمه ساختاریافته و تحلیل 29 سخنرانی و اظهارنظر تخصصی که حول موضوع محوری پژوهش ایراد شده بودند، به دست آمد. پس از تجزیه و تحلیل دادهها، دلایل ناکارآمدی نظام مدیریت منابع انسانی در بخش دولتی ایران ذیل سه بعد دلایل ساختاری، دلایل رفتاری و دلایلزمینهای دستهبندی شدند. یافتهها نشان داد عدم توجه به مشکلات رفتاری منابع انسانی، عدم اجرای درست قوانین فعلی توسط مجریان، بیانگیزگی مدیران و کارکنان دولتی و ارجحیت رابطهمداری بر ضابطهمداری از مهمترین دلایل ناکارآمدی در بعد رفتاری هستند. تشریفات زائد نظام اداری، عدم تجدیدنظر در فرآیندهای اداری و بیتوجهی به قانون در تدوین نظام مدیریت منابع انسانی از مهمترین دلایل ناکارآمدیها ساختاری هستند. در بعد زمینهای، اختصاص پستهای مدیریت براساس مناسبات سیاسی و نه شایستگی، ناکافی بودن منابع مالی، ضعف نقشهای حاکمیتی دولت و عدم خطمشیگذاری مناسب از مهمترین دلایل ناکارآمد شدن نظام مدیریت منابع انسانی در بخش دولتی ایران هستند. نتایج نشاندهنده آن است ارتقای کارآمدی نظام مدیریت منابع انسانی در بخش دولتی ایران نیازمند انجام مداخلات مؤثر و مرتبط با هر یک از این دلایل رفتاری، ساختاری و زمینهای است که درهمتنیدگی مرموزی میان آنها حکمفرما است.
