ساقاب تولیدی توده‌های جنگلی خالص بلند‌مازو و راش در فصل تابستان

نویسندگان

1 استادیار، گروه جنگل‌داری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 استاد، گروه جنگل‌داری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

3 استادیار، گروه جنگل‌داری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه جنگل‌داری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

5 کارشناس ارشد جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

doi
چکیده

این پژوهش با هدف تعیین مقادیر ساقاب تولیدی در دو توده جنگلی بلندمازو (Quercus castaneifolia C.A.M) و راش (Fagus orientalis Lipsky) خالص واقع در جنگل آموزشی- پژوهشی دانشگاه تهران (خیرود) انجام شد. ساقاب تولیدی با استفاده از جمع‌آوری کننده‌های مارپیچی که در ارتفاع برابرسینه درختان دو گونه با قطرهای مختلف نصب شده بود، اندازه‌گیری شد. مقدار بارندگی تابستانه با استفاده از سه جمع‌آوری کننده باران که در نزدیکترین فضای باز نسبت به قطعات نمونه مورد مطالعه قرار گرفته بودند، اندازه‌گیری شد. در طول دوره مطالعه (تابستان 1388)، 10 مورد بارندگی با عمق تجمعی 257 میلی‌متر ثبت شد. متوسط سهم ساقاب تولیدی برای دو گونه بلندمازو و راش به‌ترتیب 2/0 و 6/2 درصد از بارندگی تابستانه برآورد شد. نتایج نشان داد که با افزایش مقدار بارندگی، تولید ساقاب در دو گونه افزایش نشان می‌دهد. همچنین در این مطالعه بین نسبت ساقاب به بارندگی تابستانه، به بارندگی تابستانه (ساقاب به بارندگی تابستانه/ بارندگی تابستانه)‏ْ‏، در بلندمازو و راش به‌ترتیب یک رابطه افزاینده و ضعیف (43/0 =R2) و افزاینده و قوی (93/0 =R2) بدست آمد.‏‏ْ متوسط ضریب زبری پوست با توجه به مؤلفه‌های تعداد شیارها و عمق متوسط شیارهای موجود در پوست برای دو گونه بلندمازو و راش به‌ترتیب 4/0±1/2 و 2/0±5/0 اندازه‌گیری گردید. این مطالعه نشان داد که ساقاب سهم بیشتری از بارندگی تابستانه را در جنگل راش نسبت به بلندمازو به‌‌خود اختصاص می‌دهد و راش حدود 13 برابر بلندمازو ساقاب تولید می‌کند که یکی از مهمترین دلایل این امر را می‌توان به پوست صاف و ظرفیت کم نگهداری آب پوست گونه راش نسبت داد