فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پهنه­بندی خطر وقوع زمین­لغزش از جمله اقدامات اساسی در جهت مقابله و کاهش اثرات وقوع زمین­لغزش­ می­باشد. مناطق واقع در پیرامون جاده خلخال - سرچم از جمله مناطقی از استان اردبیل هستند که در معرض مخاطرات زمین­لغزش می­باشند. در این پژوهش، خطر وقوع زمین­لغزش در این مناطق ارزیابی شده و به پهنه­بندی و پیش­بینی مکانی زمین­لغزش­های منطقه پرداخته می­شود. داده­های مورد نیاز از روی نقشه­های توپوگرافی مقیاس 1:25000، نقشه­های زمین­شناسی مقیاس 1:100000 و 1:250000، تصاویر مدل ارتفاعی رقومی (DEM)، تصاویر ماهواره­ای Google Earth و Sentinel2 و مطالعات میدانی حاصل گردید. برای پیش­بینی مکانی و پهنه­بندی خطر زمین­لغزش از مدل­های آماری رگرسیون لجستیک و احتمالاتی فاکتور قطعیت استفاده شد. نتایج، نشان­دهنده کارایی زیاد این مدل­های کمّی در پیش­بینی مکانی و پهنه­بندی خطر وقوع زمین­لغزش منطقه مطالعاتی می­باشد. نتایج نشان می­دهد که در حدود 23 درصد از کل منطقه مورد مطالعه در کلاس خطر زیاد و بسیار زیاد قرار می­گیرد. بخشی از جاده ارتباطی خلخال - سرچم به طول تقریبی 23 کیلومتر در پهنه­های با خطر زیاد و بسیار زیاد احداث شده است. این جاده علاوه بر آسیب­پذیر بودن در مقابل مخاطره زمین­لغزش، به عنوان یک متغیر محرک باعث افزایش ناپایداری نیز شده است. در مقیاس کلی، زمین­لغزش­های منطقه توسط متغیر لیتولوژی کنترل می­شوند. اکثر زمین­لغزش­ها بر روی دو واحد سنگ­شناسی  «تراکی بازالت - تراکی آندزیت» و  «توف سنگی - برش آتشفشانی - لاهار» رخ داده­اند. در مقیاس محلی، چندین متغیر دیگر بر توزیع فضایی زمین­لغزش­ها موثر بوده­اند. متغیرهای شیب، جهت شیب، ارتفاع، دوری و نزدیکی به آبراهه­های منطقه و مجاورت با جاده­ها از جمله این متغیرهای مهم می­باشند.