فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: هدف پژوهش، تحلیل و تدوین مؤلفه­‌های ارزیابی کیفی مجله «فرصت دوم» از منظر مخاطبان است. نتایج این پژوهش، به‌عنوان یک الگوی نظام­‌مند، می­تواند متولیان حوزه نشر آموزشی را در انتخاب استراتژی­‌های اصولی و کارشناسانه در زمینه کیفیت­‌بخشی کمک کند.روش‌ها‌: روش، کمّی و از نوع توصیفی تحلیلی و با رویکرد پیمایشی است. جامعه ­آماری، شامل نوسوادان دوره تحکیم سواد نهضت سواد­آموزی در سال 1403-1402 می­باشد. از این میان، تعداد 367 نفر با روش نمونه‌­گیری تصادفی، انتخاب و مورد ­پرسش قرار گرفتند. روایی پرسشنامه، با روش روایی محتوایی و توسط متخصصان حوزه نشر آموزشی مورد تأیید قرار گرفت. به‌علاوه، پایایی آن، توسط آزمون آلفای کرونباخ (a:0.717) بررسی شد. در نهایت، برای شناسایی شاخص‌­های ارزیابی کیفی مجله، از ابزار تحلیل عاملی اکتشافی EFA استفاده گردید.یافته‌ها: فرایند تحلیل، منجر به شناسایی 15 شاخص محوری در ارزیابی کیفیت مجله «فرصت دوم» گردید. شاخص‌ها ذیلِ سه دسته زیربنایی، شامل شناختی‌­­آموزشی، اجتماعی­­‌هویتی و طراحی ساختاری طبقه‌بندی شدند. در حوزه عوامل زیربنایی شناختی آموزشی، پنج شاخص با وزن‌های تبیینی متفاوت، شامل توسعه چندوجهی سواد و مهارت‌های کاربردی (واریانس تبیینی:­611/3)، انتقال مفاهیم از طریق به‌کارگیری عناصر ادبی سرگرم‌کننده (293/­3)، ارتقاء سطح دانش و آگاهی در حوزه‌های معرفتی خاص (874/­2)، اتخاذ رویکردی نوآورانه و زمینه­‌محور در ارائه محتوا (644/­2) و سازمان‌دهی محتوای آموزشی متناسب با ساختارِ شناختی مخاطبان (598/­2) شناسایی شدند. در بُعد عوامل زیربنایی اجتماعی- هویتی، چهار شاخص مهم، شامل تقویت انگیزه و خودکارآمدی بر مبنای تجارب زیسته و نیازهای اجتماعی (308/6)، ایجاد هم‌افزایی و شکل‌گیری گفتمان پیرامون هویت جمعی­ ملی (278/3)، توسعه پایدار پتانسیل‌های حرفه‌ای یادگیرندگان (124/3) و استقرار سازوکارهای تعاملی برای ارزیابی و ارتقا پویایی نشریه (706/2) مورد­ شناسایی قرار گرفتند. نهایتاً در حوزه عوامل طراحی ساختاری، شش شاخص بهینه­‌سازی و بهبود اثربخشی محتوایی (134/­17)، تطبیق محتوای نشریه با ویژگی‌های بافتی مخاطبان (018/3)، کارآمدی ساختار و شیوه انتقال پیام (989/2)، بهره‌مندی از شبکه توزیع مناسب و دسترسی‌پذیری کافی (534/­­2)، تضمین اعتبار و صحت اطلاعات منتشرشده (444/2) و ایجاد جذابیت بصری (388/2) به‌عنوان عوامل اصلی مورد تأکید واقع شدند.بحث و نتیجه‌گیری: نتایج، نشان می­دهد که عامل زیربنایی شناختی آموزشی، از یک‌سو بر اثربخشی نوع محتوا و از سوی دیگر بر بهره­‌گیری از شیوه‌­های کارآمد انتقال محتوا، متمرکز است. عامل زیربنایی اجتماعی هویتی بر فراهم‌سازی یک اکوسیستم اجتماعی محور با هدف تقویت سرمایه‌­های فرهنگی بین فردی، تأکید دارد. همچنین، عامل طراحی ساختاری، کیفیت فرآیند تدوین و انتشار مجله از نویسندگان تا مخاطبان را تضمین می­کند. این عوامل زیربنایی، مدلی را برای تدوین و ارزیابی کیفیت مجله تشکیل می­دهند که در تبیین کیفیت مجله سهم دارند.اصالت: بررسی نشریه فرصت دوم، با حمایت مالی سازمان نهضت سوادآموزی، و نظارت فنی دکتر حمید رضا مشهدی عباسی، برای اولین‌بار انجام شد تا جهت ارتقاء کیفیت آن، سازمان براساس یافته‌های این پژوهش اقدام نماید.