بخش‌بندی اندازه‌ای و بیوشیمیایی کربن آلی خاکِ همراه با ریشه‌ی چند گیاه مرتعی

نویسندگان

1 بوعلی سینا

2 دانشگاه بوعلی سینا

3 مرکز تحقیقات کشاورزی منابع طبیعی همدان

doi
10.22067/jsw.v33i5.80484
چکیده

بخش­بندی اندازه دانه­ای و بیوشیمیایی کربن آلی روشی سودمند در شناخت و بررسی پویایی و فرایند­های نگهداشت، تجزیه و خروج آن­ها از خاک می­باشد. مراتع حاوی بیش از یک سوم ذخایر کربن زمین بوده و یکی از مهم­ترین اکوسیستم­ها جهت ذخیره کربن بشمار می­روند. از این رو این مطالعه با هدف بررسی تغییرات بخش­بندی اندازه دانه­ای و بیوشیمیایی کربن آلی خاک در فواصل مختلف از سطح ریشه­ی پنج گیاه مرتعی در استان همدان انجام پذیرفت. جداسازی خاک­های ریزوسفری از ریشه­ها انجام شد و خاک­ها به سه بخش خاک ریزوسفری، بین ریزوسفری و توده­ای تقسیم شدند. بخش­بندی اندازه دانه­ای و بیوشیمیایی کربن آلی روی خاک­ها انجام شد. بیشترین میزان کربن آلی در نواحی نزدیک به ریشه­ها و خاکدانه­های کوچک‌تر از 15/0 میلی­متر مشاهده گردید. علیرغم فعالیت بالای ریزجانداران در این نواحی، میزان کربن آلی به‌دلیل ترشحات ریشه­ای همچنان بالاتر از نقاط دورتر از ریشه بود. بخش­های مختلف بیوشیمیائی کربن و MWD دارای همبستگی بسیار معناداری با کربن آلی کل بودند که نشان­دهنده­ی اثر کربن آلی خاک بر ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی خاک است. بخش‌های بیوشیمیایی در نزدیک ریشه­ها که شدت تجزیه­ی کمتری داشتند مربوط به کربن محلول در آب و کربن قابل دسترس بود در حالی‌که با افزایش فاصله از سطح ریشه مقادیر کربن مقاوم به تجزیه افزایش می­یافت.