شناسایی و رتبه‌بندی شایستگی‌های خط‌مشی‌گذاران نظام سلامت ایران

نویسندگان

1 دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

doi
10.30473/ipom.2025.72312.5037
چکیده

خط‌­مشی­‌گذاران شایسته در نظام سلامت می­توانند علاوه‌بر جلوگیری از انباشت مسائل این حوزه، در ترسیم مسیر و نقشه راه مرتبط با سلامت کشور و حتی منطقه تأثیر داشته باشند. هدف پژوهش شناسایی و رتبه­‌بندی شایستگی‌­های موردنیاز برای خط­‌مشی­‌گذاران نظام سلامت ایران است. این پژوهش با رویکرد ترکیبی و با هدف کاربردی و ماهیت اکتشافی طراحی گردید. ابزار پژوهش مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته بود که جامعه آماری پژوهش شامل اعضای هیئت‌علمی رشته مدیریت و همچنین مدیران ارشد وزارت بهداشت و پژوهشگران این حوزه بودند که به روش نمونه‌­گیری هدفمند انتخاب شدند. پژوهش در مصاحبه 16 به نقطه اشباع نظری رسید. جهت تحلیل داده­‌ها از روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار مکس کیودا و به‌منظور رتبه‌­بندی مضامین از ابزار ماتریس ارزیابی استفاده شد. یافته‌­های بخش کیفی شامل 328 مفهوم اولیه، 38 مضمون فرعی و 5 مضمون اصلی بود که به ترتیب شایستگی‌­های سیاست‌­شناسی، توانایی تحلیلگری، دیده‌بانی محیطی، مهارت­‌های استراتژیک و ویژگی‌­های شخصی رتبه‌­بندی شد. نتیجه آن‌که اعضاء شوراها و کارگروه­‌های سیاست­گذاری در وزارت بهداشت با داشتن شایستگی­‌های فوق، می­توانند با تشخیص درست مسائل و استفاده از تحلیل­‌های مبتنی بر شواهد و بهره‌­برداری از مشاوران متخصص در سایر حوزه­‌ها، موجب تنظیم خط­مشی‌­های اثربخش گردند. همچنین آگاهی یافتن از این شایستگی‌­ها می­تواند زمینه لازم برای بازنگری عمیق در ملاک‌­ها و معیارهای گزینش و انتخاب این دسته از خط­‌مشی‌­گذاران و تدوین برنامه توسعه آنان را با اتکا به یافته­‌های علمی فراهم سازد.