تبیین رفتارهای اطلاعیابی در چارچوب نظریههای یکپارچگی اطلاعات و سیبرنتیک
نویسندگان
1 استادیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاه پیام نور
doi
10.22067/infosci.2024.87844.1205چکیده
هدف: سیبرنتیک بهعنوان یک علم که در ابعاد مختلف علوم و در پیوند با آنها قابل استفاده و بهکارگیری است، از زمان ایجاد تاکنون مورد توجه و بررسی بوده است. در این راستا بررسیها نشان میدهد که برخی از نظریههای یکپارچگی اطلاعات در بحث رفتارهای اطلاعیابی، پیوند نزدیکی با این نظریه دارد. بر این اساس، پژوهش حاضر بر آن است، ضمن بررسی نظریه گایا، نظام عمومی، زیستبومی دانش و مغز جهانی، پیوند بین آنها با این علم را مورد توجه قرار دهد.روش: این پژوهش با توجه به ماهیت، با استفاده از روش مروری توصیفی انجام گرفت. در این رابطه، پژوهشهای موجود در حوزه رفتارهای اطلاعیابی در قالب نظریههای یکپارچگی اطلاعات و سیبرنتیک مورد مطالعه و مداقه قرار گرفته و با توجه به مبانی موجود در این نظریهها، ارتباط بین آنها با نظریه سیبرنتیکی اطلاعات مورد توجه قرار گرفت.یافتهها: یافتههای حاصل از این پژوهش نشان داد که سیبرنتیک در حوزه مفاهیم کنترل؛ بازخورد؛ گردآوری، ذخیرهسازی و تبادل داده؛ ارتباط و یکپارچگی ایجادشده از ماده، انرژی، اطلاعات در نظام؛ زنجیرهها یا چرخهی اطلاعاتی؛ خودسازماندهی و پایداری؛ کنترل سلسلهمراتبی با نظریههای یکپارچگی اطلاعات پیوند خورده است.نتیجهگیری: با توجه به یافتهها، نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان داد که مؤلفههای مشترک در نظریههای یکپارچگی اطلاعات و سیبرنتیک در رفتارهای اطلاعیابی، مورد توجه و مداقه بیشتر است و میتواند جهت رفع و اصلاح مشکلات خاص بازیابی اطلاعات در شبکههای موجود اطلاعاتی توسط متخصصان این حوزه بیشتر مورد تحلیل قرار گیرد.اصالت: با توجه به اینکه نظریههای یکپارچگی بر رفتارهای اطلاعیابی انسان تأکید دارد و در عصر فناورانه کنونی، در راستای استفاده از فناوری وب، این نظریهها ارتباط تنگاتنگ با ابزار و ماشینها پیدا میکند، بر این اساس بازشناسی وجوه اشتراک علم سیبرنتیک که به اعتقاد واینر علم کنترل و ارتباط انسان و ماشین است با این نظریهها، میتواند در جهت بهبود وضعیت بازیابی اطلاعات و رفتارهای اطلاعاتی در نظامهای کنونی مفید و راهگشا باشد.