پیشنهاد چارچوب مفهومی برای زیباییشناسی یک وبسایت با بهرهگیری از رویکردهای فراترکیب و آنتروپی شانون بر پایه نظریه لایبنیتس
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
4 استادیار گروه علوم داده و هوش مصنوعی، مرکز اسناد و کتابخانه ملی ایران، تهران، ایران.
doi
10.22067/infosci.2024.86766.1195چکیده
هدف: توجه به زیباییشناسی یکی از عوامل موثر بر ارتقای تجربه کاربری است. پژوهش حاضر بر آن است تا کدهای زیباشناختی «یک وبسایت» را بر پایه نظریه لایبنیتس شناسایی و بر اساس اهمیت آنها، رتبهبندی و یک چارچوب مفهومی پیشنهاد نماید.روششناسی: پژوهش، از روش مرور نظاممند از نوع فراترکیب با رویکرد تحلیل محتوای کیفی استفاده کرده است. جستجوی هدفمند کلیدواژای به صورت نظاممند در شش پایگاه گوگلاسکولار، امرالد، وباوساینس، گنج ایرانداک، جهاد دانشگاهی و پایگاه استنادی جهان اسلام انجام شد. تعداد 1110 منبع بازیابی شدند و با رویکرد پریزما تعداد 64 منبع انتخاب و وارد مطالعه فراترکیب شدند. سپس ضریب اهمیت عوامل شناسایی شده با روش تحلیل محتوای کیفی آنتروپی شانون محاسبه شد. از نظریه زیباییشناسی «لایبنیتس» و دو مطالعه عوامل زیباشناختی لاوای و ترکتینسکی(2004) و تحلیل وبسایت گو و هال (2009)، به عنوان مبنای کدگذاری کیفی بهره گرفته شد.یافتهها: تعداد 2 مقوله و 4 مفهوم و 75 کد زیباییشناسی، با انجام فراترکیب حاصل شد. ضریب اهمیت برای کدهای «تایپوگرافی» و «نظم»در مفهوم زیباییشناسی کلاسیک و مقوله زیباییشناسی عینی، در رتبه اول و دوم قرار گرفت. تعداد چهل و سه کد زیباییشناسی دارای ضریب اهمیت بیشتر از صفر مشاهده شدند. یک چارچوب مفهومی برای «زیباییشناسی یک وبسایت» پیشنهاد شد.نتیجهگیری: توجه به جنبههای عینی و ذهنی زیباییشناسی یک وبسایت در کنار یکدیگر و مشارکت میانرشتهای در دو حوزه کامپیوتر و علوم اجتماعی در این زمینه توصیه میشود.
