بررسی کمی و کیفی ذخیره‌گاه جنگلی ارس- شیرخشت اوشان در البرز مرکزی

نویسندگان

1 استاد، دانشکده منابع‌ طبیعی، دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکترای جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران.

3 کارشناس ارشد جنگل‌داری

doi
چکیده

ذخیره‌گاه جنگلی اُرس- شیرخشت اوشان در جنوب البرز مرکزی ازجمله لکه‌های جنگلی ناحیه رویشی ایران- تورانی است که بخشهایی از آن خصوصیات یک اکوسیستم کمتر دست‌خورده را حفظ کرده است. به‌رغم این که این توده جنگلی به‌عنوان ذخیره‌گاه توسط سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور ثبت شده است، اما متأسفانه آثار تجاوز و ساخت و ساز در حواشی این توده ارزشمند مشاهده می‌گردد. هدف از این پژوهش، شناسایی و مطالعه ویژگیهای زیستی و اکولوژیکی این توده جنگلی بوده تا آغازی باشد برای تعمق و مطالعات بیشتر بر ارزشهای ناشناخته این زیست‌بوم منحصر بفرد. داده‌های مورد نیاز به‌روش مونه‌بندی و سپس اجرای آماربرداری نواری در هریک از مونه‌ها برداشت شد. ویژگیهای ساختاری، تجدیدحیات و سلامت توده به‌تفکیک تیپ‌های جنگلی موجود مورد بررسی قرارگرفت. شیرخشت (Cotoneaster kotschyi Klotz.)با 51 درصد گونه غالب از لحاظ فراوانی بوده و اُرس (Juniperus excelsa M.Bieb.) با فراوانی 10 درصد و ارتفاع غالب 5/6 متر به‌عنوان گونه غالب اشکوب درختی است. براساس درصد حضور و فراوانی گونه‌ها، در این توده دو تیپ جنگلی اصلی شیرخشت- اُرس و شیرخشت- راناس متمایز گردید. گونه‌های این توده در اشکوب درختی شامل اُرس، بنه، پلاخور و تا بوده و در اشکوب درختچه‌ای، شیرخشت، راناس، تنگرس، نسترن و زرشک دیده می‌شوند. توده دارای ساختار ناهمسال نامنظم است. تجدیدحیات توده در بخش انبوه 7 برابر بیش از بخش تنک است. شادابی و سلامت توده با رتبه‌دهی به 7 گونه اصلی، مورد بررسی قرار گرفت.