تغییرات مکانی پلایای حوض سلطان در دوره 2016-1991
نویسندگان
1 دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشگاه شهید بهشتی
doi
چکیده
پلایاها در بسیاری از مناطق خشک و نیمهخشک ایران، درنتیجه تحولات اخیر اقلیمی و فعالیتهای انسانی ازجمله برداشت منابع معدنی و بینظمی در آب ورودی، دچار تحول جدیدی شدهاند که این تحولات منجر به تغییرات سطحی و فرمی در پلایاها شده است. پلایای حوض سلطان جزء حوضه آبریز دریاچه نمک محسوب میگردد. جهت تعیین تغییرات این پلایا در تحقیق حاضر سه تصویر مربوط به ماهواره لندست 5، 7 و 8 مربوط بهبه تاریخهای 1991، 2000 و 2016 در بازه زمانی 26 ساله استفادهشده است. مهمترین مشخصه پلایای حوض سلطان درصد بسیار بالای شاخص شوری آن میباشد. لذا جهت تعیین میزان تغییرات شوری حاصله در طی دورههای زمانی مختلف سعی بر تعیین مرز شوری این پلایا با مناطق اطراف آن بر روی تصاویر ماهوارهای در طی بازه زمانی 26 ساله شد. لذا در این تحقیق برای تخمین شوری خاک از تصاویر ماهوارهای لندست از شاخصهای تحلیل مؤلفههای اصلی (PCA) و نسبتگیری طیفی چندگانه شاخص شوری استانداردشده (NDSI) استفادهشده است. نتایج مطالعات نشان داد که مساحت پلایای حوض سلطان طی سالهای 1991 تا سال 2016 کاهش داشته است و این کاهش در 10 سال اول شدیدتر بوده است. همچنین بیشترین تغییرات مساحت پلایا در نواحی شرقی اتفاق افتاده است، درحالیکه بیشترین تغییرات شوری در حاشیه غربی و جنوبغربی پلایا بوده است. بهعبارتدیگر افزایش مساحت شوری از سال 1991 تا 2016 در حاشیه غربی و جنوبغربی پلایا و عقبنشینی این سطح از سمت شرق از سال 1991 تا 2016 در پلایا رخداده است. این موارد بیانگر این است که پلایای حوض سلطان از سمت شرق به سمت غرب و جنوبغرب تغییرات مکانی داشته است.