بهبود بهرهوری مدیریت دانش در کتابخانههای دانشگاهی: نظریه دادهبنیاد
نویسندگان
1 استادیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
doi
10.22067/infosci.2023.73025.1066چکیده
مقدمه: بهرهوری نگرشی اقتصادی، فنی و فرهنگی نسبت به تولید است که سازمانها در دنیای رقابتی کنونی، هوشمندانه تلاش میکنند تا بهترین نتیجه را با کمترین هزینه در زمان کم از فعالیتهای خود به دست آورند. کتابخانههای دانشگاهی ازجمله سازمانهای فعال در بخش عمومی هستند که با کاربست مدیریت دانش میتوانند اثربخشی و کارایی بهتری داشته باشند. ازاینرو پژوهش حاضر باهدف ارائه مدل بهبود بهرهوری در کتابخانههای دانشگاهی بهعنوان نقشهراه انجام شد.روششناسی: پژوهش حاضر کیفی و مبتنی بر رویکرد نظریه دادهبنیاد است. ابزار جمعآوری دادههای کیفی مصاحبه و روش نمونهگیری از نوع هدفمند با رویکرد نظری برحسب تخصص و مهارت خبرگان بود. در پژوهش حاضر 16 نفر از متخصصان علم اطلاعات و دانششناسی، مدیریت و فناوری اطلاعات به مصاحبههای نیمهساختاریافته پاسخ دادند. معیار تجزیهوتحلیل دادههای کیفی مبتنی بر طرح سامانمند نظریه دادهبنیاد بود. متن مصاحبهها پس از پیادهسازی در سه مرحله و بهروش کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتند.یافتهها: در بررسی مقولهها 281 کد شناسایی شد. سپس کدگذاری محوری بر اساس الگوی پارادایمی صورت گرفت. بهبود بهرهوری مدیریت دانش بهعنوان مقوله محوری انتخاب شد. در کدگذاری انتخابی 71 کد محوری و درنهایت 17 کد انتخابی استخراج شد.نتیجه: در پژوهش حاضر مدل مفهومی بهبود بهرهوری برای کتابخانههای دانشگاهی ترسیم شد. در این مدل فرایندی، عوامل و شرایط مؤثر ازجمله شرایط علّی، شرایط زمینهای، شرایط مداخلهگر، راهبردها و پیامدها شناسایی گردید. مدل ارائهشده میتواند بهعنوان نقشهای برای رسیدن به هدف بهبود بهرهوری مدیریت دانش در کتابخانههای دانشگاهی مورداستفاده قرار گیرد و از طریق سنجش و ارزیابی، نقاط قوتوضعف را تجزیهوتحلیل و در راستای بهبودی گام بردارند.