فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: کتابخانه­ها با راه‌اندازی فهرست برخط دسترسی همگانی (اوپک) سعی دارند، ضمن استفاده از فناوری‌های به‌روز، دسترسی کاربران به منابع ذخیره‌شده را تسهیل کنند. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف واکاوی میزان تعلق‌خاطر کاربران فهرست پیوستۀ کتابخانه­ای (کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد) با توجه به نقش متغیرهای جذب‌شناختی، و خودکارآمدی رایانه‌ای انجام شده است.روش ­شناسی: پژوهش به شیوۀ توصیفی­پیمایشی و در نمونه‌ای آماری شامل 331 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی به شیوۀ نمونه­گیری تصادفی انجام گردید. به‌منظور جمع‌آوری داده از سه پرسشنامۀ ارزیابی تعلق‌خاطر کاربر، جذب شناختی، و خودکارآمدی رایانه­ای استفاده شد که روایی آن‌ها با نظر متخصصان و پایایی با ضریب آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. برای تحلیل داده‌ها از روش معادلات ساختاری استفاده شد.یافته ­ها: یافته­های پژوهش نشان داد که سطح تعلق‌خاطر دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی مشهد به فهرست پیوستۀ (اوپک) کتابخانه مرکزی این دانشگاه در سطح قابل قبولی قرار ندارد. همچنین تحلیل دقیق­تر داده‌ها با استفاده از روش معادلات ساختاری نیز نشان داد که جذب‌شناختی فهرست پیوسته در تعلق‌خاطر کاربر، تأثیر معناداری دارد. همچنین دیگر یافتۀ پژوهش نشان داد که خودکارآمدی رایانه‌ای کاربران این دانشگاه در میزان تعلق‌خاطر آن‌ها تأثیر معناداری دارد.نتیجه گیری: در راستای افزایش تعلق کاربران به فهرست­های پیوسته، ضمن رعایت معیارهای مربوط به محیط رابط کاربر باید به علایق کاربران، میزان توجه کاربران، و سابقۀ قبلی استفاده آنان از فهرست نیز توجه نمود. همچنین محتوای فهرست­ها نباید تنها مشتمل بر اطلاعات کتابشناختی باشد، بلکه باید از سایر قالب­های الکترونیکی (صوت، فیلم، تصویر و ...) برای غنی­تر کردن اطلاعات کتابشناختی استفاده شود. افزایش تعلق‌خاطر کاربران، زمینه­ساز درک بهتر کاربران، بهبود نگرش­ها، یادگیری عمیق­تر و تغییر رفتار کاربران می­شود و به تبعیت از آن کاربر به استفاده مستمر از فهرست کتابخانه سوق داده می­شود.