بررسی قابلیت تصاویر سنجنده SPOT5–HRG در تهیه نقشه انبوهی جنگلهای خزری (مطالعه موردی: جنگلهای دیلمان گیلان)
نویسندگان
1 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
2 دانش آموخته جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
3 کارشناس، سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور
doi
چکیده
بهمنظور بررسی قابلیت تصاویر سنجنده SPOT5–HRG در تهیه نقشه انبوهی جنگلهای خزری، دادههای این سنجنده با اندازه تفکیک مکانی 5 و 10 متر مربوط به سال 1381 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. این مطالعه در منطقهای به وسعت 10000 هکتار در جنوب غربی شهرستان املش در استان گیلان انجام شد. پردازش رقومی دادههای ماهوارهای به روشهای مناسبی چون نسبتگیری، ادغام و تبدیل PCA انجام شد و تعداد زیادی باند مصنوعی همراه با باندهای اصلی، در تجزیه و تحلیلها مورد استفاده قرار گرفت. برای ارزیابی صحت نتایج طبقهبندی، یک نقشه واقعیت زمینی نمونهای در سطحی حدود 2500 هکتار از منطقه مورد مطالعه با استفاده از 7 قطعه عکس هوایی 1:40000 مربوط به سال 1380 تهیه گردید. بدینمنظور بعد از تهیه اُرتوفتوموزائیک رقومی عکس هوایی، تعداد 2520 قطعه نمونه یک هکتاری در کل سطح منطقه پیاده شد و درصد تاجپوشش در هر قطعه نمونه با استفاده از شبکه نقطهچین 45 نقطهای، محاسبه گردید. طبقهبندی دادههای ماهوارهای با استفاده از الگوریتمهای طبقهبندی نظارت شده حداقل فاصله از میانگین و حداکثر تشابه در ابتدا با 6 طبقه انبوهی انجام شد. بهدلیل تفکیکپذیری کم بین برخی طبقهها، این طبقات در هم ادغام شدند. در نهایت طبقهبندی با 3 طبقه انبوهی (1 تا 10، 10 تا 50 و 50 تا 100 درصد) و یک طبقه غیرجنگل با روش حداکثر تشابه، بهترین نتیجه را در بر داشت. در این طبقهبندی، صحت کلی و ضریب کاپا بهترتیب 74 درصد و 33/0 برآورد شد. بیشترین صحت تولیدکننده و کاربر (بهترتیب 95 و 82 درصد) مربوط به طبقه 3 انبوهی (50 تا 100 درصد) و کمترین آنها (بهترتیب 11 و 32 درصد) مربوط به طبقه یک انبوهی (1 تا 10 درصد) بود. هرچند که صحت کلی 74 درصد برای طبقهبندی 4 طبقهای را میتوان نسبتاً خوب ارزیابی کرد، ولی با توجه به ضریب کاپای کم (33/0)، در مجموع نتایج طبقهبندی را نمیتوان چندان مطلوب ارزیابی نمود. بنابراین برای کسب نتایج بهتر، آزمون قابلیت سنجندههایی با توان تفکیک طیفی بهتر و روشهایی مانند طبقهبندی شیء- پایه پیشنهاد میشود.