تحقیق بر روی صفات مورفولوژیک و جوانه‌زنی بذر بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) در نهالستان

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

3 مربی پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس

4 دانشجوی دکتری جنگل‌داری، دانشگاه تربیت مدرس

5 استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران

doi
چکیده

هدف از انجام این تحقیق، بررسی اثر مبدأ بذر بر خصوصیات مورفولوژیک، درصد سبز شدن و صفات بنیه اولیه بذر بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) در نهالستان بوده است. بذرها از چهار رویشگاه (مبدأ) جنگلی حوزه زاگرس جنوبی (استان‌های کهگیلویه و بویراحمد و فارس) واقع در ارتفاعات 850 ، 1100، 1500 و 2100 متر بالاتر از سطح دریا جمع‌آوری و در نهالستان شهید روستا، آب‌باریک فارس (1700 متر از سطح دریا) در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی و در سه تکرار کاشته شدند. نتایج نشان داد که اثر مبدأ بذرها بر روی صفات مورفولوژیک بذر (طول بذر، قطر بذر و وزن هزار دانه)، سبز شدن (درصد سبز شدن، سرعت سبز شدن و میانگین مدت سبز شدن)، مشخصه‌های رشد نونهال (طول ساقه، وزن خشک ساقه، وزن خشک برگ و سطح برگ) و شاخص بنیه گیاهچه معنی‌دار است (p<0.01). بیشترین مقدار صفات طول ساقه، وزن خشک برگ، وزن خشک ساقه، سطح برگ و شاخص بنیه گیاهچه مربوط به بذرهای ارتفاع پایین (850 متر) بود. همبستگی ارتفاع از سطح دریای مبدأ بذر با میانگین مدت سبز شدن مثبت و معنی‌دار (p<0.01) و با دیگر صفات اندازه‌‌گیری شده منفی و معنی‌دار بود (p<0.01). نظر به این که درصد سبز شدن، سرعت سبز شدن، میانگین مدت سبز شدن، طول ساقه و شاخص بنیه گیاهچه به‌عنوان معیارهای ارزیابی بنیه بذر در مراحل ابتدایی رشد محسوب می‌گردند، می‌توان اظهار داشت که بذرهای ارتفاع پایین از این لحاظ مناسب‌تر هستند.