بررسی شکستن خواب بذر و تشدید جوانه‌زنی در سه گونه زالزالک (C. babakhanloui، C. aminii، Crataegus persica)

نویسندگان

1 استاد پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور.

2 مربی پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

3 کارشناس ارشد، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

4 دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

doi
چکیده

زالزالک از تیره گل‌سرخ (Rosaceae) و از جمله درختانی است که دارای مصارف دارویی و زینتی می‌باشد. بذر این جنس دارای مشکل جوانه‌زنی است، به‌طوری که ممکن است 2 تا 3 سال جوانه نزند. در زمینه جوانه‌زنی گونه‌های مختلف این جنس تحقیقات محدودی صورت گرفته ‌است. به‌همین علت در این تحقیق در مورد جوانه‌زنی بذر سه گونه زالزالک بومی ایران یعنی Crataegus babakhanloui، C. aminii و C. persica تحقیقاتی انجام و بهترین و مؤثرترین تیمار معرفی گردید. برای بررسی جوانه‌زنی و شکستن خواب بذرهای سه گونه یادشده، آزمایش‌هایی با 4 تیمار و 3 تکرار به‌صورت طرح کاملاً تصادفی انجام شد. تیمارها شامل خراش‌دهی پوسته و اعمال گرمادهی و سرمادهی متناوب بودند. نتایج نشان داد که در تمام تیمارها برای نفوذپذیرتر کردن پوسته و شکستن خواب بذر، خراش‌دهی مکانیکی مؤثر است. سرعت جوانه‌زنی در تیمار 4 (قرار دادن بذرها در آب روان به‌مدت 24 ساعت، سپس سه ماه گرمادهی ( °C‌18) و به‌دنبال آن 5/4 ماه سرما‌دهی) در بین همه گونه‌ها دارای بیشترین مقدار می‌باشد. بیشترین درصد جوانه‌زنی در تیمار 3 (کاشتن بذرها در هوای آزاد در اوایل تابستان) نشان‌دهنده موفقیت این تیمار است. با توجه به تعداد دانه در هر میوه و تعداد دانه‌های جنین‌دار در هر میوه مشخص گردید که بیش از 80% از میوه‌ها دارای یک جنین می‌باشند.