لبه تاریک جانشینپروری در دستگاههای اجرایی استان آذربایجان شرق با رهیافت نظریه دادهبنیاد
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت دولتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
2 استادیار، گروه مدیریت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
doi
10.30473/ipom.2024.70184.4943چکیده
مدیران سازمانها میدانند که پرورش جانشین با هدف شکوفایی سازمان برای مهرومومهای آینده ضروری است. یکی از نقاط ضعف کلیدی در جانشینپروری، فرآیند آمادهسازی کارکنان برای به عهده گرفتن نقشهای جدید در سازمان برای زمانی است که به آن نقشها نیاز دارند. در این راستا، پژوهش با هدف توصیف لبه تاریک جانشینپروری در سازمانهای اجرایی استان انجامگرفته است. روش پژوهش حاضر از نظر اهداف، توسعهای، از نظر داده، کیفی و از نظر نوع مطالعه داده بنیاد است. دادههای موردنیاز به کمک مصاحبه با 21 خبره گردآوری شد. خبرگان پژوهش هم مشتمل بر خبرگان دانشگاهی دارای رتبه علمی دانشیار و بالاتر و خبرگان سازمانی، مدیران ارشد سازمانهای اجرایی استان دارای مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد و بالاتر و سابقه مدیریت 15 سال و بالاتر بودند. در این پژوهش، منبع اصلی دادهها مصاحبه نیمه ساختاریافته بوده است. از طریق کدگذاری باز و سپس از طریق کدگذاری محوری، مقولهها و زیرمقولهها با توجه به ابعاد و مشخصات آنها با یکدیگر مرتبط کردیم. پس از تحلیل دادههای حاصل از مصاحبه ابتدا 216 کد اولیه و سپس 119 کد ثانویه استخراج شد و نهایتاً 24 مفهوم حاصل شد. یافته پژوهش، توصیف جانشینپروری ضعیف در سازمانهای اجرایی بر اساس نظریه دادهبنیاد بود و نتایج آن نشان داد که غفلت از جانشینپروری در دستگاههای اجرایی استان آذربایجان شرقی منجر به ضعف رهبری استراتژیک، جانشینپروری نامطمئن و ترس از عواقب جانشینپروری میشود و در صورت استقرار نظام مناسب جانشینپروری، بقای بلندمدت سازمان و انتقال تجارب به نسلهای بعدی مدیران تضمین و برای مواجهه با خلأ ناشی از خالی شدن پستهای حساس آمادگی لازم ایجاد خواهد شد..