شناسایی میزان استفاده جوانان تحصیلکرده از کتابخانههای عمومی شهر مشهد و اهمیت عوامل بازدارنده از دیدگاه آنان
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشیار علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22067/infosci.2022.24033.0چکیده
مقدمه: شناسایی عوامل بازدارنده بر سر راه استفاده جوانان از کتابخانههای_عمومی به اولویتبندی مهمترین راهکارهای اجرایی و اتخاذ راهکار مناسب به مسئولین کمک میکندتا بتوانند با تصمیمگیریهای صحیح موجبات رشد، پیشرفت و سلامت جسمی و روحی جوانان را فراهم آورند.روش شناسی: پژوهش کاربردی حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و بهروش پیمایشی انجام شد. جامعه آماری از میان جوانان شاغل تا 48 ساله با مدرک کارشناسی در ادارههای دولتی شهر مشهد بودند. بهمنظور جمعآوری دادهها، 170 پرسشنامه میان جوانان انتخاب شده به روش نمونهگیری تصادفی ساده، توزیع و جمع آوری شد. از شاخصهای آمار توصیفی (فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار و واریانس) و آزمون خی دو و آزمون تی تک نمونهای برای تحلیل دادهها استفاده شد.یافتهها: تنها 9/32 درصد از جامعه پژوهش، عضو کتابخانه عمومی و53/36 درصد استفاده کننده خدمات کتابخانه عمومی بودند. جوانان بهطور متوسط تمایل به استفاده از کتابخانههای عمومی داشتند اما استفاده از آنها را در حد کم ضروری میدانستند. بین زنان و مردان و در مقاطع تحصیلی مختلف درمیزان استفاده اختلافی دیده نشد. شناسایی حاکمیت رسانههای دیداری و شنیداری، کسب اطلاعات ازکانالهایی بهغیر از کتابخانهها، نبود زمان کافی برای مطالعه و «حاکمیت رسانهها» مهمترین عامل بازدارنده استفاده از کتابخانه (27/28 %) بود و ضعیفترین عامل، تأثیرگذاری کم کارکنان (86/7 %) بود.نتیجه گیری: پائین بودن میزان مطالعه قشر تحصیلکرده، از نهادینه نشدن فرهنگ مطالعه در جامعه حکایت دارد. موانعی مانند عدم کفایت تعداد کتابخانه ها، ناکافی بودن خدمات، تنوع آنها و بازاریابی برای خدمات از دیدگاه جوانان تحصیلکرده شناسایی شد. متناسب با این کمبودها نیز پیشنهاداتی نظیر سیاستگذاری برای بهینه سازی خدمات نظیر، بازاریابی خدمات همراه با افزایش تعداد کتابخانه های عمومی پشنهاد شد که میتواند از سوی سیاستکذاران و مجریان سیاستها مورد توجه قرار گیرد.