سازوکارهای مشارکت نهادهای دوست دادگاه در احیای حقوق عامه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2 استادیار و عضو هیات علمی دانشکده معارف اسلامی و حقوق دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران
doi
چکیده
حقوق عامه مشتمل بر حقهای اجتماعی ملت یا حقهای شخصی فراگیر، نیازمند مشارکت کنشگران غیردولتی و مردمی جهت شناسایی، تبیین، گسترش، مطالبه و احیای حقوق عامه به عنوان اصلیترین وظیفه نظام قضائی در اصل (156) قانون اساسی و طرح تحول قوه قضائیه است. به عبارت دیگر هر میزان که مشارکت عمومی در شناسایی، مطالبه و نظارت بر اجرا و اصلاح هنجارها بیشتر باشد میتوان انتظار تحقق واقعی و موثر حقوق عامه را داشت. با درک این واقعیت سوال این مقاله عبارت است از اینکه «سازوکارهای مشارکت نهادهای دوست دادگاه در احیای حقوق عامه چیست؟». برای پاسخ به این سوال، با هدف شناسایی نهادهای مشارکت غیردولتی مرتبط با دادگاه که از آنها ذیل اصطلاح نهادهای دوست دادگاه (Amicus Curiae) یاد میشود، نقش و سازوکار مشارکت هر یک را برای احیای حقوق عامه با روش توصیفی_تحلیلی مورد بحث قرار میدهیم. این سازوکارها که از یک سو ناظر به ترویج و مطالبه حقهای شناساییشده و اصلاح برداشتها از حقهای موجود و جدید در زندگی جمعی از طریق اصلاح و توسعه رویههای قضائی است، و از سوی دیگر مستلزم استفاده از فناوری حقوق و وضع و بازنگری قوانین علی الخصوص در شناسایی و حمایت از نهادهای دوست دادگاه مربوط میباشد. روش تحقیق در این مقاله توصیفی – تحلیلی است و از رویکرد مطالعه تطبیقی نیز استفاده شده است.