مختصات حکمرانی در آراء و اندیشه‌های سیاسی محمدعلی فروغی، درس‌هایی برای سازمان‌های دولتی ایران

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 استاد، گروه مدیریت دولتی و گردشگری، دانشگاه محقق اردبیلی. اردبیل، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه رهبری و سرمایه انسانی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.30473/ipom.2024.69414.4902
چکیده

با توجه به اهمیت و نقش حیاتی حکمرانی به‌عنوان سازوکاری برای توسعه کشورها، پژوهش حاضر درصدد استخراج و معرفی مختصات و مشخصه‌های حکمرانی براساس آراء و اندیشه‌های سیاسی محمدعلی فروغی به‌عنوان آموزه‌ی تاریخی است. در این پژوهش از پارادایم تفسیری و رویکرد استقرائی استفاده شده است، پژوهش به لحاظ هدف از نوع اکتشافی و به روش کیفی انجام شده است، راهبرد موردنظر برای گردآوری داده‌ها تحلیل مضمون و ابزار گردآوری داده‌ها، نسخه‌برداری از اسناد و مدارک است که در آن کتاب، نامه‌ها و دست‌نوشته‌های محمدعلی فروغی به‌عنوان جامعۀ و نمونه آماری مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که مختصات حکمرانی در آراء محمدعلی فروغی دارای شاخص‌های متعدد و متنوعی است این شاخص‌ها تحت عنوان دستاورد ویژه پژوهش در مورد مختصات حکمرانی در مؤلفه‌های، تمامیت و یکپارچگی ادراک شده حکمران، مردم‌سالاری، شهروندمحوری، بلوغ ملی، یادگیرند‌ه، شایسته‌سالاری، بلوغ سیاست بین‌الملل، شفافیت ساختاری تعریف و در قالب هفت مقوله اصلی شامل شایسته‌سالاری، بلوغ ملی، بلوغ سیاست بین‌الملل، مردم‌سالاری، یادگیرنده بودن، شفافیت ساختاری و تمامیت ادراک‌ شده حکمران طبقه‌بندی شد. این مقوله‌ها به‌عنوان مختصات حکمرانی در آراء و اندیشه‌های سیاسی فروغی معرفی شد. این مختصات به‌عنوان آموزه‌ای تاریخی استخراج و برای سیاست‌گذاری در سطوح مختلف دولت و سطح سازمانی قابل استفاده است. بر اساس این مختصات جهت استفاده از آراء و اندیشه‌های گذشته برای بهینه‌سازی حکمرانی، سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری پیشنهادهایی در سطح دولت و سطوح سازمانی ارائه گردید.