ریشه‌یابی عوامل قانون‌گریزی در سازمان‌های دولتی ایران بر اساس روش RCA

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت ‌دولتی، واحد سنندج، دانشگاه‌ آزاد‌ اسلامی، سنندج، ایران.

2 دانشیار، گروه مدیریت‌دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه مدیریت ‌دولتی، واحد سنندج، دانشگاه ‌آزاد ‌اسلامی، سنندج، ایران.

doi
10.30473/ipom.2024.70265.4944
چکیده

پژوهش حاضر با هدف، ریشه‌یابی عمیق عوامل موثر بر قانون‌گریزی در سازمان‌های دولتی ایران انجام‌گرفته شده‌است. از نظر هدف، کاربردی و توسعه‌ای بوده و از لحاظ رویکردی از نوع پژوهش‌های کیفی و اکتشافی، در دو بخش کیفی می‌باشد. در بخش اول با تکنیک‌دلفی و استفاده از پرسشنامه‌های ساختارمند، عوامل اصلی و متغیرهای قانون‌گریزی شناسایی و در بخش دوم عوامل به ‌دست ‌آمده مرحله قبل، با کمک ابزار پنج‌چرا از تکنیک RCA و با انجام مصاحبه‌ها، ریشه‌یابی عمیق گردید. جامعه‌آماری این پژوهش شامل 18 نفر از خبرگان، نخبگان، اساتید دانشگاه‌ها، مدیران بخش‌های نظارت دستگاه‌های اجرایی و قضات دیوان عدالت‌اداری که خبره و آشنا به موضوع پژوهش بودند، می‌باشند و به‌صورت غیراحتمالی و هدفمند که در نفر 18م به اشباع نظری رسیدند. بر‌اساس نتایج حاصل از تکنیک‌دلفی 6 عامل اصلی، شامل عوامل‌اقتصادی، عوامل‌سیاسی، عوامل‌فردی، عوامل‌ساختاری، عوامل‌نظارتی و عوامل‌اجتماعی و16 متغیر وابسته به عوامل شناسایی گردید و بر اساس نتایج روش RCA، سه عامل تعارض‌منافع، عدم افزایش حقوق‌ها متناسب با نرخ تورم و خلأ‌های موجود در قوانین به‌عنوان ریشه‌های قانون‌گریزی در سازمان‌های دولتی ایران شناسایی گردید.