واکنش مخروطافکنههای شرق گرمسار بر جابهجایی عمودی و امتدادی گسلها(با تأکید بر مخروط افکنه ده نمک)
نویسندگان
1 دانشگاه ارومیه
2 دانشگاه ارومیه
doi
چکیده
این پژوهش به بررسی شواهد و آثار گسلهای فعال بر مورفولوژی مخروطافکنههای واقع در بخش خاوری گرمسار، بهویژه نحوه تحول مخروطافکنه بزرگ ده نمک میپردازد. روش کار مبتنی بر تحلیلهای کمّی و کیفی حاصل از تصاویر ماهوارهای و مدلهای رقومی ارتفاعی، ویژگیهای مورفومتری مخروطها، اندازهگیری میزان جابجایی کانالها، میزان بالاآمدگی رسوبات و تحلیل شیب و نیمرخهای طولی و عرضی است. نقشههای توپوگرافی 1:25000، عکسهای هوایی 1:55000، تصاویر ماهوارهای ETM و IRS و Aster، نقشههای زمینشناسی 1:100000 و دادههای ارتفاعی رقومی ابزارهای اصلی پژوهش را تشکیل دادهاند. همچنین پیمایشهای میدانی جهت بررسی و اندازهگیری شواهد فعالیت گسلها در دو مرحله صورت گرفته است. نتایج نشان میدهد که گسلهای گرمسار، سرخه کلوت و قربیلک اثرات اصلی و عمدهای بر روی مخروطافکنهها گذاشتهاند. فعالیت گسلهای مذکور موجب بالا آمدن رسوبات مخروطافکنهای و رسوبات الیگوسن زیرین شده است. همچنین فعالیت این گسلها موجب ایجاد سطوح مختلف بالاآمده، متروک ماندن سطح مخروطها، جابجایی نقطه تقطیع آبراهه، بالاآمدگی رسوبات مخروطافکنهای و جابجایی افقی شبکه زهکشی سطح مخروطافکنهها و همینطور تأثیر بر فضای قابلدسترس مخروطافکنهها شده است. مؤلفه قائم گسل گرمسار و قربیلک موجب شکلگیری سطوح قدیمی و جدید (فعال و غیرفعال) در سطح اغلب مخروطافکنهها شده است. این مخروطها درواقع آثار و بقایای مخروطافکنه بزرگ و واحدی به نام ده نمک است که در اثر فعالیت گسلهای گرمسار و قربیلک، طی دوره کواترنری، به شکل امروزی درآمدهاند.