طراحی الگوی کاهش طفره‌روی اجتماعی در سازمان‌های دولتی فناوری محور و دورکار با رویکرد ارتقای بهره‌وری

نویسندگان

1 استاد، گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران.

3 استاد، گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران.

doi
10.30473/ipom.2024.70935.4972
چکیده

این پژوهش با هدف طراحی الگوی کاهش طفره‌روی اجتماعی در سازمان‌های دولتی دورکار با رویکرد ارتقای بهره‌وری انجام شد. این پژوهش از منظر نوع توصیفی و از منظر نتیجه کاربردی بوده و با استفاده از روش آمیخته (کمی – کیفی) به انجام رسید که استخراج 5 بعد اصلی از 16 مؤلفه و 51 شاخص در بخش کیفی با استفاده از تحلیل مضمون مصاحبه با 20 نفر از خبرگان دانشگاهی و سازمانی در حوزه طفره‌روی اجتماعی صورت گرفت و برای دست‌یابی به الگو در بخش کمی از روش الگو‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) و همچنین پرسشنامه استفاده شد. جامعه آماری در بخش کمی، کارشناسان ارشد شرکت خدمات انفورماتیک بودند. در تجزیه و تحلیل داده‌های کیفی از نرم‌افزار Maxqda و در تجزیه و تحلیل داده‌های بخش کمی حاصله از 96 پرسشنامه و نرم‌افزار‌‌های SPSS وPLS  استفاده شد. تحلیل داده‌های کیفی و کمی پژوهش دست‌یابی به 5 بعد سازمانی، رفتاری، نظام‌های مدیریتی، فرهنگی و اهداف/رویکردها بود که طی تحلیل‌های صورت گرفته متغیر سازمانی به‌عنوان متغیر مستقل، متغیر اهداف/استراتژی به‌عنوان متغیر وابسته، متغیر نظام‌های مدیریتی به‌عنوان متغیر میانجی و در نهایت متغیرهای رفتاری و فرهنگی به‌عنوان متغیرهای رابط شناسایی شدند. الگوی حاصله از تحلیل ISM منتج به ارائه الگویی 3 سطحی بود که بعد سازمان تأثیرگذارترین و بعد اهداف/ رویکردها به‌عنوان تأثیرپذیرترین بعد شناخته شد. بهره‌‌گیری از نتایج الگوی اکتشافی این پژوهش می‌تواند به صورت عملی منتج به کاهش طفره‌روی اجتماعی در سازمان‌های دورکار شده و در عین حال ارتقای بهره‌وری در این سازمان‌ها را به همراه داشته باشد.