ارائه چارچوب مدیریت اکوسیستم داده باز از دیدگاه کسب‌وکار با رویکرد گراندد تئوری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته علم اطلاعات و دانش شناسی، واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد یارگروه مدیریت دولتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران،ایران

4 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

5 استاد گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران

doi
10.22067/infosci.2022.24172.0
چکیده

مقدمه: کسب‌وکار مبتنی بر داده باز به مدل‌های کسب‌وکار و یک محیط مشترک که اکوسیستم نامیده می‌شود نیاز دارد. هدف این پژوهش ارائه چارچوبی برای مدیریت اکوسیستم داده باز از دیدگاه کسب‌وکار است.روش‌شناسی: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با روش گراندد تئوری انجام شده است. داده‌ها با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری گردید. جامعه پژوهش، 15 نفر از متخصصان حوزه‌های کلان داده، نوآوری باز و مدیریت داده بودند و از نمونه‌گیری هدفمند برای انتخاب مصاحبه‌شوندگان استفاده شد. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شد.یافته‌ها: یافته‌های مدل حاصله، شامل بخش‌های شرایط علی، راهبردها، شرایط مداخله‌گر و زمینه‌ای و نیز پیامد حاصل از آن‌ها است. شرایط علی در عواملی از جمله رویکرد داده‌محور، رویکرد برنامه‌محور، رویکرد کاربرد و کاربر‌محور، رویکرد شبکه و اکوسیستم، و رویکرد نوآوری باز جای گرفته‌اند. شرایط مداخله‌گر، مقوله‌های مکانیزم‌های ارزش‌آفرینی داده باز و مشتریان است. شرایط زمینه‌ای از مقوله‌هایی از جمله بسترسازی کسب‌وکار، الزام حقوقی، الزام نهادی، الزام فنی، الزام عملیاتی ـ فرایندی، و الزام فرهنگی ـ اجتماعی تشکیل شده است. برای مدیریت اکوسیستم داده باز لازم است راهبردهایی مانند کسب‌وکار، سود رابطه‌ای و مدیریت فرایند نوآوری اتخاذ شود. پیامدهای مدیریت اکوسیستم داده باز، ارزش پیشنهادی، ساختار هزینه و جریان درآمدی، قابلیت مهارتی، قابلیت سازمانی و قابلیت فناوری اطلاعات خواهد شد.نتیجه‌ گیری: چارچوب ارائه شده این پژوهش تا حدودی به کسب‌وکارهای داده‌محور جهت شناخت مؤلفه‌های کلیدی مدیریت اکوسیستم داده باز و توجه به ظرفیت ارزش‌آفرینی داده باز برای توسعه جریان اطلاعات نوآورانه کمک می‌نماید.