تأثیر تمرینات اصلاحی، واقعیت مجازی و ترکیبی بر کنترل پاسچرال و افت ناوی در نوجوانان مبتلا به کفپای صاف انعطافپذیر
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد آسیبشناسی و حرکات اصلاحی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی ، دانشگاه ازاد واحد علوم و تحقیقات ،تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران.
3 استادیار آسیب شناسی ورزشی، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده تربیت بدنی دانشگاه صنعتی شاهرود ،شاهرود ، سمنان
doi
10.22038/mjms.2025.27502چکیده
مقدمه: کفپای صاف انعطافپذیر، بهعنوان یک اختلال شایع پاسچرال در اطفال، با نقص در کنترل پاسچرال و تغییر در بیومکانیک پا همراه است. علیرغم اثربخشی بالقوه تمرینات اصلاحی و تمرین با واقعیت مجازی بهصورت مجزا، اثرات مقایسهای و ترکیبی این دو روش بر کنترل پاسچرال و راستای ساختاری پا، بهویژه در جمعیت نوجوانان، کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. لذا تحقیق حاضر با هدف بررسی و مقایسه تأثیر یک برنامه هشتهفتهای تمرینات اصلاحی، تمرین با واقعیت مجازی و ترکیب آنها بر کنترل پاسچرال و شاخص افت استخوان ناوی در دختران نوجوان مبتلا به کفپای صاف انعطافپذیر انجام شد.روش کار: تعداد ۴۸ نفر از افراد واجد شرایط (با دامنه سنی ۱۰ تا ۱۳ سال) بهطور تصادفی در یکی از چهار گروه ۱۲ نفره شامل: ۱) تمرینات اصلاحی (بر اساس پروتکل آکادمی ملی طب ورزش آمریکا)، ۲) تمرین با واقعیت مجازی (با استفاده از دستگاه Nintendo Wii Fit)، ۳) تمرین ترکیبی و ۴) گروه کنترل، قرار گرفتند. مداخلات به مدت هشت هفته و هر هفته سه جلسه اجرا شد. متغیرهای اصلی پژوهش شامل تعادل ایستا (آزمون اصلاحشده لکلک)، تعادل پویا (آزمون تعادلY) و شاخص افت ناوی بود که در دو مرحله پیشآزمون و پسآزمون اندازهگیری شدند. بهمنظور تجزیه و تحلیل دادهها، از آزمون تحلیل کوواریانس و آزمون ناپارامتریک کروسکال-والیس همراه با تصحیح بونفرونی برای مقایسههای زوجی استفاده شد.نتایج: هر سه گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل، بهبود معناداری را در هر دو شاخص کنترل پاسچرال ایستا و پویا نشان دادند (05/0>P). در این میان، گروه تمرین ترکیبی بیشترین اندازه اثر را در بهبود تعادل پویا داشت (66/0 =η²). با وجود این، کاهش معنادار در شاخص افت ناوی (بهعنوان نشانهای از بهبود ساختاری قوس کف پا) تنها در گروههای تمرینات اصلاحی و تمرین ترکیبی مشاهده شد (001/0=P). گروه واقعیت مجازی، علیرغم تأثیر مثبت بر بهبود تعادل، تغییر معناداری در ساختار پا ایجاد نکرد (05/0<P).نتیجهگیری: مرینات اصلاحی و تمرین با واقعیت مجازی هر دو در بهبود کنترل پاسچرال نوجوانان مبتلا به کفپای صاف انعطافپذیر مؤثر هستند؛ با این حال، دستیابی به اصلاح ساختاری معنادار در قوس کف پا مستلزم بهکارگیری تمرینات هدفمند و تحملکننده وزن نظیر پروتکل آکادمی ملی طب ورزش است. رویکرد تمرینی ترکیبی، جامعترین مزایای عملکردی را در پی دارد. بهمنظور مدیریت بهینه این عارضه، به متخصصان بالینی توصیه میشود از رویکرد توانبخشی چندوجهی استفاده کنند که تلفیقی از اصلاح بیومکانیکی و بهبود عملکردهای حسی-حرکتی باشد.