ارزیابی قابلیت داده‌های سنجنده IRS- LISS IIIو SPOT- HRG در شناسایی و تفکیک طبقات گلازنی در زاگرس شمالی (مطالعه موردی: جنگل‌های گلازنی شده بانه کردستان)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جنگل‌داری

2 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی ساری

3 استادیار، دانشکده منابع طبیعی ساری

4 کارشناس ارشد، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان

doi
چکیده

به‌منظور ارزیابی قابلیت داده­های سنجنده­های HRG ماهواره SPOT 5 و LISS-III ماهواره IRS-P6 در تهیه نقشه و تفکیک محوطه‌های جنگلی گلازنی شده در زاگرس شمالی، بخشی از جنگلهای گلازنی شده شهرستان بانه انتخاب و مورد بررسی قرار گرفت. سطح محوطه‌های گلازنی شده (شان، کورپه، کور و خرت) در یک دوره تناوب 3 ساله با استفاده از دستگاه موقعیت­یاب جهانی (GPS) به‌عنوان واقعیت زمینی منطقه انتخاب گردید. پس از بررسی خطاهای هندسی و رادیومتری مجموعه داده مورد استفاده تحت پردازشهایی نظیر نسبت‌گیری طیفی و تجزیه مؤلفه‌های اصلی قرار گرفت. همچنین برای بارزسازی بهتر اطلاعات، تصاویر چندطیفی HRG و LISS-III با تصویر پانکروماتیک IRS-1C ادغام شدند. طبقه‌بندی تصاویر با استفاده از الگوریتم حداکثر احتمال (ML) به دو صورت، یکی برای کل محدوده مورد تحقیق و دیگری برای هر یک از دامنه­های شمالی و جنوبی به‌صورت جداگانه اعمال گردید. بررسی تفکیک­پذیری طبقات با استفاده از معیار فاصله باتاچاریا انجام شد. نتایج حاصل نشان داد که تفکیک­پذیری طبقات در دامنه‌های شمالی بهتر از دامنه­های جنوبی می­باشد. همچنین طبقه خرت شمالی و زراعت به‌خوبی از سایر طبقات تفکیک شدند. شاخصهای گیاهی نسبت به باندهای اصلی، نتایج ضعیف­تری را نشان دادند. از مجموعه داده­های SPOT، باندهای ادغام شده با میزان صحت کلی 3/65% و ضریب کاپا 63/0 در طبقه‌بندی 4 طبقه­ای، بیشترین مقدار این دو معیار را حاصل نمود. در بین داده­های IRS-P6 مؤلفه اول حاصل از تجزیه مؤلفه­های اصلی در ترکیب با باندهای 1 و 4، با میزان صحت کلی 70 درصد و ضریب کاپا 6/0 بهترین نتیجه را کسب کرد. مقایسه نتایج حاصل از طبقه‌بندی دو تصویر نشان داد که استفاده از داده­های فصل رویش گیاهی و قبل از گلازنی نتایج بهتری را ارائه می­دهد. با وجود مشکلات تداخل طیفی خاک منطقه با پوشش درختی، نتایج بدست آمده بیانگر آن است که داده­های مورد استفاده در این تحقیق، قابلیت نسبتاً مناسب برای تفکیک محاوط گلازنی و تهیه نقشه در این مناطق را دارند.