تغییرات ترکیب گونه‌ای پوشش علفی در جنگل‌های دست کاشت کاج تهران (Pinus eldarica Medw.) با سنین متفاوت در کرمانشاه

نویسندگان

1 دانشیار، دانشگاه رازی کرمانشاه

2 مربی پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه

3 مربی پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه

doi
چکیده

در این مطالعه تغییرات ترکیب گونه‌ای پوشش علفی جنگلهای دست‌کاشت سوزنی‌برگ کاج تهران (Pinus eldarica) با سنین متفاوت، به‌روش نمونه‌برداری منظم- تصادفی (سیستماتیک) مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. در این راستا سه جنگل‌کاری کاج در سه طبقه سنی 8، 21 و 40 سال انتخاب شدند. نتایج بدست آمده نشان داد که در جنگل کاج 40 ساله، 26 گونه گیاهی حضور دارد که با محاسبه مشخصه‌هایی نظیر پوشش، تراکم و فراوانی برای تک تک آنها، گونه Trifolium stellatumبا ارزش 87/61 در ردیف اول جدول ارزش اکولوژیک این منطقه قرار گرفت. جنگل کاج 21 ساله، با 61 گونه گیاهی دارای بیشترین میزان تنوع گیاهی بود و از آن میان گونه Aegilops umbellulata با ارزش اکولوژیک 31/29 مهمترین گونه گیاهی منطقه شناخته شد و در جنگل کاج 8 ساله از 47 گونه گیاهی موجود،  Astragalus verusبا 36/33 بیشترین ارزش اکولوژیک گونه‌های گیاهی منطقه را دارا بود. همچنین مقایسه سه منطقه موردنظر از لحاظ تعداد گونه، بیوماس، تراکم و پوشش نشان داد که جنگل کاج 21 ساله که سنی حد واسط دو منطقه دیگر را دارد، بیشترین تعداد گونه گیاهی، بیشترین میزان بیوماس و بیشترین میزان تراکم و پوشش گیاهی را دارا می‌باشد. نتیجه اندازه‌گیری شاخص تشابه برای جنگلهای دست‌کاشت مناطق مورد اشاره نشان داد که بیشترین میزان تشابه میان دو جنگل سوزنی‌برگ 21 و 8 ساله وجود دارد. همچنین جنگل سوزنی‌برگ 21 ساله نسبت به دو جنگل دیگر از نظر شاخصهای شانون و چیرگی در سطح بالاتری قرار داشت.