آینده پژوهی تأثیر فضای مجازی بر شعر ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای علوم ارتباطات اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
3 دانشیار علوم ارتباطات اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
doi
10.30479/jfs.2022.16600.1362چکیده
هدف: در این پژوهش، بهدنبال پاسخ به این پرسش بودهایم که روند تأثیرگذاری فضای مجازی بر شعر ایران، در آینده چگونه خواهد بود و فضای مجازی بر حوزههای مختلف شعر؛ مانند متن، مخاطب، شاعر، رسانههای انتشار شعر، فرآیند سرودن شعر، حقوق مؤلف و جهانی شدن شعر فارسی چه تأثیراتی خواهد داشت. روش: برای این منظور، از روش دلفی استفاده کردهایم. گروه خبرگانی، متشکل از استادان رشتههای ارتباطات و ادبیات انتخاب شدند و با استفاده از مصاحبه عمقی و پرسشنامه بسته، با مقیاس لیکرت و با اجرای سه مرحله راندهای دلفی، نظرات آنان جمعآوری و تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: براین اساس، در حوزه پیام، پیشبینی گروه خبرگان این بوده است که بهدلیل تأثیرات فضای مجازی، شاهد تنزل کیفی شعر خواهیم بود که درنتیجه آن، زبان شعر، ساده و شبیه به نثر خواهد شد و مضمونهای بازتاب دهنده اتفاقات زندگی روزمره، رواج خواهد یافت. در حوزه مخاطب نیز قدرت گزینشگری مخاطب بیشتر خواهد شد، اما همچنان مخاطبانی وجود خواهند داشت که بهدنبال گزینشگری فعالانه هستند و مخاطبانی نیز منفعلانه از گزینشگری افراد یا گروههای دیگر پیروی خواهند کرد. همچنین در حوزه فرستنده، پدیده چندمؤلفی اتفاق نخواهد افتاد و در حوزه کانال، خبرگان به همگرایی رسانهای در کنار افزایش عاملیت شاعران در انتشار، معتقد بودند. نتیجه گیری: همنوایی میان گروه خبرگان در این امر که گسترش فناوریهای ارتباطی، باعث بیاثر شدن سانسور خواهد شد، تنها موردی است که این گروه، نقش فناوری را در آینده شعر مؤثر میبینند. گروه خبرگان، در مورد چگونگی تأثیر فناوری بر پدیدههایی چون انتشار شعر دیگران به نام خود و جهانی شدن شعر ایران، اتفاق نظر نداشتند و این موارد را در چهارچوب عاملیت انسانی تحلیل میکردند.