طراحی الگوی پیدایش مدیران تصادفی در سازمان‌ها

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 دانشیار گروه مدیریت، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.30473/ipom.2023.67292.4800
چکیده

هدف پژوهش حاضر طراحی الگوی پیدایش مدیران تصادفی در سازمان‌ها بود. این مطالعه از نظر هدف توسعه‌ای و ماهیتاً اکتشافی است که به روش کیفی و با رویکرد نظریه داده‌­بنیاد انجام شده است. جامعه آماری پژوهش سازمان­‌های دولتی شهر اصفهان بوده که 14 نفر از مدیران این سازمان­‌ها به روش هدفمند و رعایت قاعده اشباع نظری به‌عنوان اعضای نمونه انتخاب و داده­های موردنیاز در پژوهش نیز با استفاده از مصاحبه‌­های نیمه ساختاریافته گردآوری شده است. پس از تحلیل مصاحبه­‌ها، 82 مفهوم مورد شناسایی قرار گرفته که در قالب 6 مقوله عوامل علی، پدیده محوری، عوامل زمینه‌­ای، عوامل مداخله‌­گر، راهبردها و پیامدها دسته­‌بندی شده است. نتایج حاکی است پیدایش مدیران تصادفی تحت تأثیر عوامل علی مانند عدم وجود شاخص­‌های شفاف و مشخص عملکردی در ارتقا و انتصاب، جایگزینی روابط به‌جای ضوابط، حاکمیت تفکر الیگارشی در سازمان، ضعف یا فقدان نظام جانشین­‌پروری در سازمان، ضعف سیستم ارزیابی عملکرد و مانند آن بوده و عوامل زمینه‌­ای فردی و سازمانی و نیز عوامل مداخله­‌گر نیز پیدایش این پدیده در سازمان­‌ها را تحت تأثیر قرار می­‌دهند. راهبردهای پیشگیری از پیدایش مدیران تصادفی نیز در سه سطح فردی، گروهی و سازمانی مورد شناسایی قرار گرفته است. نتایج همچنین حاکی است پیدایش مدیران تصادفی پیامدهای منفی متنوعی در سطوح فردی، گروهی، سازمانی و فراسازمانی به دنبال خواهد داشت. یافته­‌های پژوهش حاضر می‌­تواند بینش مناسبی در ارتباط با چگونگی پیدایش پدیده مدیران تصادفی ایجاد کرده و زمینه جلوگیری از آن را برای برنامه‌ریزان و سیاست­‌گذاران نظام اداری فراهم آورد