نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در تسهیم دانش و تعامل دانشجویان در آموزش عالی (موردمطالعه: دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور)

نویسندگان

1 استادیار/ گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران

2 استادیار/ گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

doi
10.22067/infosci.2022.72625.1062
چکیده

مقدمه: با توجه به نقش شبکه­ های اجتماعی مجازی در فرایند تسهیم دانش و برقراری ارتباط بین گروه ­ها و اجتماعات بشری، این تحقیق به بررسی تأثیر استفاده از شبکه ­های اجتماعی مجازی و ابعاد تئوری سرمایه اجتماعی، بر تسهیم دانش و تعامل دانشجویان پرداخته است.روش­ شناسی: این تحقیق از نوع کاربردی است که به‌روش توصیفی صورت گرفته است. در این تحقیق از تئوری سرمایه اجتماعی به‌عنوان بنیادی نظری جهت بررسی روابط بین استفاده از شبکه­ های اجتماعی مجازی در دانشگاه­ ها، تسهیم دانش و تعامل دانشجویان استفاده نموده است. نمونه آماری تحقیق 303 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور استان فارس در سال 1400 می­باشند. ابزار گردآوری داده ­ها پرسشنامه کورانتنگ و همکاران (2019) می ­باشد. متغیر­های مستقل پژوهش شامل شبکه­ های اجتماعی مجازی و تئوری سرمایه اجتماعی (شامل ابعاد: ساختاری، رابطه ­ای و ادراکی)، متغیر واسطه تسهیم دانش و متغیر وابسته تحقیق تعامل دانشجویان می­باشد. روایی محتوایی با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و پایایی با استفاده از محاسبه ضریب آلفای تمامی گویه ­ها به تأیید رسیدند. به‌منظور بررسی فرضیه ­های تحقیق از مدل معادلات ساختاری استفاده گردیده است. نرم­افزار مورد کاربرد اس پی اس اس ویرایش 23 می­ باشد.یافته ­ها: براساس یافته ­های تحقیق، مقدار معناداری ارتباط بین شبکه ­های اجتماعی مجازی، تسهیم دانش و تعامل دانشجویان به ترتیب 00/8=t و 35/9=t است؛ بنابراین در هر دو مورد رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. مقدار معناداری حاصل از تأثیر ابعاد ساختاری، رابطه­ای و ادراکی تئوری سرمایه اجتماعی بر تسهیم دانش به ترتیب 67/3، 06/2 و 45/3 به‌دست‌آمده است که همگی تأییدکننده تأثیر مثبت و معنادار ابعاد تئوری سرمایه اجتماعی بر تسهیم دانش می­باشند. مقدار معناداری رابطه تسهیم دانش و تعامل دانشجویی (45/9=t) تأییدکننده وجود رابطه معناداری بین تسهیم دانش و تعامل دانشجویی می­باشد.نتیجه­ گیری: حضور در شبکه ­های اجتماعی مجازی موجب ارتقاء تمایل دانشجویان به اشتراک دانش می­گردد. تمایل به اشتراک دانش تعامل دانشجویان در فعالیت­ های فردی و گروهی را افزایش می­دهد. از سوی دیگر مطابق با تئوری تعامل، هر چه دانشجویان تعامل بیشتری با آموزش داشته باشند در این صورت نتایج یادگیری آنها بیشتر می‌شود.