بررسی پتانسیل فرسایش خاک با دخالت سنجههای سیمای سرزمین، مطالعه موردی: حوضه شریفبیگلو، استان اردبیل
نویسندگان
1 گروه منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 دانشگاه محقق اردبیلی
doi
10.22034/hyd.2020.41552.1543چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط بین سنجههای سیمای سرزمین و الگوی فرسایش خاک در حوزه آبخیز شریف بیگلو استان اردبیل برنامهریزی شد. ابتدا با استفاده از نرمافزار Fragstats 4.2.1، 9 سنجه سیمای سرزمین شامل تراکم لکه، شاخص بزرگترین لکه، حاشیه کل، تراکم حاشیه، شاخص شکل لکه، میانگین اندازه لکه، میانگین فاصله نزدیکترین همسایه اقلیدسی، شاخص گسستگی سیما و شاخص تکهشدگی مورد محاسبه قرار گرفت. سپس شدت فرسایش خاک منطقه با استفاده از مدل پتانسیل فرسایش (EPM) با عملکرد قابل قبول بر اساس مطالعات پیشین برآورد شد. در ادامه نتایج حاصل از محاسبهی سنجهها و شدت فرسایش خاک وارد نرمافزار SPSS شده و رابطه معنیداری حاکم بر آنها تعیین شد. نتایج نشان داد که در حوضه مورد مطالعه کاربری کشاورزی دارای فرسایش زیاد، کاربریهای مرتع و باغ فرسایش متوسط، مسکونی فرسایش کم و بدنه آبی دارای فرسایش جزئی میباشد. در سطح سیما، برای حوضه شریفبیگلو میزان تعداد لکه 49، تراکم لکه 15/1، شاخص بزرگترین لکه 64/80، حاشیه کل 008/75508، تراکم حاشیه 75/17، شاخص شکل لکه 56/4، میانگین اندازه لکه 79/86، گسستگی سیما 34/0 و تکهشدگی 52/1 محاسبه شد. در سطح کلاس، میزان تکهتکه شدگی در بدنه آبی بالاترین مقدار است. میتوان نتیجه گرفت ارتباط آن با مجموعههایشان قطع شده است که در نهایت با دخالت تغییرات سنجههای سیمای سرزمین، مطالعه فرسایش خاک نیز به شکل بهتری به انجام رسید به طوری که نقشه پتانسیل فرسایش نشان داد که مناطق با شدت فرسایش بالا متأثر از شاخصهای سنجه به کار رفته و خصوصیات هیدروژئومورفولوژی به کار گرفته شده میباشد.