آنالیز پوشش گیاهی براساس جوامع و ارتباط آن با شرایط فیزیکی و شیمیایی خاک در جنگل‌های طبیعی

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 دانشیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

3 استادیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور.

doi
چکیده

آنالیز پوشش گیاهی در رویشگا‌ه‌های طبیعی براساس عوامل بوم‌شناختی می‌تواند به­عنوان معیاری از کیفیت اکوسیستم‌های جنگلی باشد. بر این اساس مطالعه حاضر نیز به‌منظور بررسی رویشگاه براساس پوشش گیاهی و ارتباط آن با شرایط خاک در جنگل آموزشی- پژوهشی دانشگاه تهران واقع در خیرودکنار نوشهر انجام شده است. برای مطالعه جوامع گیاهی از روش Braun-Blanquet استفاده شد که داده‌های مربوط به پوشش‌گیاهی با استفاده از نرم‌افزار آنافیتو (ANAPHYTO) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و جوامع منطقه براساس حضور گونه‌های معرف در تابلوی جامعه‌شناسی تعیین شدند. سپس براساس داده‌های اولیه پوشش گیاهی، گروههای اکولوژیک با استفاده از آنالیز دو طرفه گونه‌های معرف (TWINSPAN) معین شدند. در هر یک از این گروهها، گونه‌های ترجیح‌پذیر با تواتر ویژه مشخص شده و قطعات نمونه‌ای که این گونه‌ها در آنها حضور دارند به­عنوان محلهای نمونه‌برداری خاک انتخاب شدند. با این توضیح که اگر برخی از قطعات نمونه با شرایط یاد شده در یک طبقه شکل زمین قرار گیرند، تنها در یکی از آنها نمونه خاک برداشت می‌شود. اطلاعات مربوط به مشخصه‌های خاک با استفاده از تجزیه به مؤلفه‌های اصلی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از این مطالعه نشان می‌دهد که دو جامعه‌گیاهی Rusco-Fagetum و Carpineto-Fagetum برای منطقه قابل تشخیص می‌باشند. در جامعه Carpineto –Fagetum مشخصه‌های میزان رس و شن، رطوبت اشباع، ازت کل و کربن آلی و در جامعهRusco – Fagetum ، عمق خاک، میزان سیلت، فسفر و اسیدیته از عوامل مؤثر در گسترش این جوامع می‌باشند.