شناخت رابطه برخی از عوامل فیزیوگرافی و فیزیکی- شیمیایی خاک با گروههای بومشناختی گیاهی در منطقه حفاظت شده ملهگون ایلام
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای جنگلداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران
2 کارشناس ارشد، اداره کل منابع طبیعی استان ایلام
3 استادیار، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ایلام
doi
چکیده
این مطالعه در منطقه ملهگون با مساحت 160 هکتار در شمالغربی شهرستان ایلام انجام شد. هدف از این مطالعه، بررسی گروهگونههای بومشناختی گیاهی در رابطه با برخی عواملفیزیوگرافی و فیزیکی- شیمیایی خاک است. برای این منظور 67 قطعه نمونه به ابعاد 20×20 متر بهصورت منظم تصادفی (سیستماتیک) در منطقه جایابی شدند. در داخل قطعات نمونه، نوع گونه، تعداد و درصد پوشش درختان و درختچهها با اندازهگیری قطر کوچک و بزرگ تاج آنها مشخص شدند. برای برداشت دادههای علفی نیز از روش قطعات نمونه حلزونی ویتاکر استفاده شد که حداقل سطح 81 مترمربع بدست آمد. از روشهای آنالیز تطبیقی متعارف(CCA) ، تجزیه به مؤلفههای اصلی (PCA) و آنالیز دوطرفه گونههای شاخص (TWINSPAN) برای طبقهبندی رویشگاه، تبیین روابط بین ترکیب گونهای و عوامل محیطی، همچنین تعیین گروههای بومشناختی گیاهی استفاده شد. نتایج نشان دادند که سه گروهگونه در منطقه مورد مطالعه وجود دارند. گروه اول با اسیدیته خاک همبستگی مثبت داشته و از گونههای شاخص آن میتوان به Stipa capensis، Fibigia macrocarpa و Medicago rigidula اشاره کرد. گروه دوم در ارتفاعات بالای منطقه تشکیل شده و میزان عناصر غذایی آن بیشتر و خاک آن نیز مرطوبتر از رویشگاه سایر گروههاست. گونههای Quercus brantii،Amygdalus haussknechtii ، Bromus tectorum و Galium verum بهعنوان گونههای شاخص گروهگونه دوم تعیین شدند. گروه سوم با گونههای شاخص Daphne mucronataو Euphorbia macroclada در مقابل گروه دوم، در ارتفاعات پایین منطقه تشکیل شده و میزان عناصر غذایی آن هم نسبت به گروه دوم کمتر بوده است.