منابع آموزشی باز: بررسی تجربه عملی در دنیا
نویسندگان
1 استادیار گروه ارزیابی سیاست ها و پایش علم، فناوری و نوآوری/ مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران
2 کارشناس پژوهشی گروه ارزیابی سیاست ها و پایش علم، فناوری و نوآوری/ مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران
doi
10.22067/infosci.2021.24109.0چکیده
مقدمه: علم باز (علم آزاد یا علم همگانی) واژه ای پیچیده است، و به روندها و جنبش هایی اطلاق میشود و گستره ای از منابع همگانی (باز)، دسترسی همگانی (دسترسی آزاد)، بایگانی همگانی، تا انتشارات آزاد را در برمیگیرد. مقاله حاضر بر جنبش علم باز به عنوان ساختار تقویتکننده زیست بوم آموزشوپرورش پرداخته است.روش شناسی: این مطالعه مروری- تحلیلی و مبتنی بر شواهد است که با تکیه بر مُدل زیستبوم منابع باز به تحلیل مؤلفه های مرتبط شامل ذینفعان یادگیری (افراد، سازمانها و جوامع) و ابزارهای یادگیری (ابزاری و محتوایی) بههمراه ارائه مستنداتِ ملی و بین المللی در هر مورد می پردازد و در انتها، توصیه های سیاستی را در این راستا برای کشور ارائه میکند.یافته ها: نتایج پژوهش ها، داده ها، روش ها و نیز مطالب درسی و تدریس، نرم افزارها و ابزارهای آموزشی میتوانند به صورت رایگان در دسترس باشند و بارها مورد بهره برداری شوند. وب 2 و واسپارگاه ها را میتوان از جمله ابزارهای یادگیری در ارائه منابع باز معرفی کرد.نتیجه: تصدیق مبحث علم باز و کلیه مؤلفه های آن در توسعه و پیشرفت حوزه آموزش علم اطلاعات و دانش شناسی امری انکارناپذیر است و اساتید، متخصصان و پژوهشگران این حوزه، به دلیل بهره گیری از فناوری های روز دنیا همچون برگزاری کارگاه های وبینار آموزشی، از دستاوردهای منابع آموزشی باز در پیشبرد اهداف این حوزه، بی نصیب نمانده اند.
