طراحی مدل انعطاف پذیری منابع انسانی برای سازمان‌های دولتی با رویکرد فراترکیب

نویسندگان

1 استاد، گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.

3 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.

4 استادیار، گروه مدیریت، واحد خوی، دانشگاه آزاد اسلامی، خوی، ایران.

doi
10.30473/ipom.2023.65425.4694
چکیده

امروزه، به علت تغییرات روزافزون محیط، انعطاف‌پذیری منابع انسانی به‌عنوان عامل بقا و رشد سازمان­ها مورد توجه قرار گرفته است؛ در همین راستا هدف پژوهش حاضر، طراحی الگوی انعطاف‌پذیری منابع انسانی برای سازمان­های دولتی استان لرستان می­‌باشد. پژوهش حاضر به لحاظ روش یک تحقیق پیمایشی، از نظر هدف یک پژوهش کاربردی، به لحاظ گردآوری داده‌­ها یک پژوهش توصیفی - میدانی و از نظر استراتژی، استقرایی است. جهت تجزیه تحلیل داده­‌ها از روش پژوهش کیفی با ماهیت اکتشافی استفاده شد. با رویکرد فراترکیب منابع مرتبط با موضوع انتخاب و پس از مراحل هفت‌گانة این روش، ابعاد و شاخص­‌های انعطاف‌پذیری منابع انسانی به دست آمد. سپس به‌منظور تأیید، تکمیل و بومی‌­سازی مدل به دست آمده، با 14 نفر از خبرگان دانشگاهی و اجرایی مصاحبه عمیق و نیمه ساختاریافته انجام شد. نمونه‌­گیری برای انتخاب خبرگان به روش گلوله برفی هدفمند انجام شد. یافته­های مصاحبه، تجزیه تحلیل و به روش تحلیل مضمون کدگذاری گردید. روایی و پایایی هر دو مرحله با روش میزان توافق دو کدگذار محاسبه گردید؛ مقدار آن 83/0 بود. پس از ادغام نتایج حاصل از فراترکیب و تحلیل مضمون، الگوی انعطاف‌پذیری منابع انسانی شامل 8 بعد انعطاف‌پذیری وظیفه‌­ای (با 6 شاخص)،­ انعطاف‌پذیری مهارتی (6 شاخص)، انعطاف‌پذیری رفتاری (3 شاخص)، انعطاف‌پذیری شایستگی حرفه­ای (10 شاخص)، انعطاف‌پذیری اخلاقی (6 شاخص)، انعطاف‌پذیری ارتباطی (6 شاخص)، انعطاف‌پذیری دانشی (8 شاخص) و انعطاف‌پذیری فناورانه (12 شاخص) می­باشد. مدیران برای رسیدن به مطلوب­‌ترین وضعیت انعطاف‌پذیری، می­‌بایست ترکیب متفاوتی از الگوها و ابعاد آن استفاده نمایند.