مفهوم‌پردازی و شناسایی پسایندهای کوتوله‌پروری در سازمان‌های دولتی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت منابع انسانی و کسب و کار، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت منابع انسانی و کسب و کار، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 استادیار گروه مدیریت منابع انسانی و کسب و کار، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت رفتار سازمانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

doi
10.30473/ipom.2023.65374.4688
چکیده

امروزه به‌کارگیری افراد ناتوان و بی‌استعداد در مناصب بالای سازمان و واگذاری مدیریت بخش‌های مختلف سازمان به آنان، تهدیدی جدی برای بقای سازمان‌های دولتی و زمینه‌ساز ظهور پدیده‌ی کوتوله‌پروری در آن‌ها خواهد بود. لذا این پژوهش با هدف مفهوم‌پردازی کوتوله­پروری و شناسایی و رتبه‌بندی پسایندهای آن در سازمان‌های دولتی‌ با رویکرد فراترکیب انجام شد. در این پژوهش مفهوم‌پردازی کوتوله‌پروری به روش تشکیل و تحلیل شبکه معنایی به‌منظور شناسایی ابعاد مفهومی آن، در دو مرحله با استفاده از جملات کلیدی متون توصیف‌کننده فرد کوتوله یا سازمان کوتوله­پرور در 28 مطالعه منتخب انجام شد. شناسایی و رتبه‌بندی پسایندهای آن در سازمان‌های دولتی با رویکرد فراترکیب انجام شد. در این راستا پس از جستجو در پایگاه‌های علمی، ۷۴ مطالعه مرتبط استخراج و با بررسی آن‌ها عوامل پسایندی ناشی از کوتوله‌پروری شناسایی شدند و در نهایت با استفاده از روش آنتروپی شانون، وزن‌دهی و رتبه‌بندی پسایندها صورت پذیرفت. نتایج حاصل از تحلیل شبکه معنایی کوتوله‌پروری حاکی از آن است که پدیده­ شایع کوتوله‌پروری در سازمان‌های امروزی، ریشه در چندین نظریه­ و مفهوم علمی مدیریتی از قبیل اصل خرده­پاها­، اثر منسانی­، سندرم گیاه بلند، رفتارهای سیاسی و بی­کفایتی توزیع شده دارد. همچنین یافته‌های حاصل از فراترکیب در این پژوهش نشان داد که کاهش عملکرد سازمان­، سرکوب کارکنان توانمند و سیاست­زدگی سازمانی از مهم‌ترین عوامل پسایندی کوتوله­پروری هستند. ازجمله آثار این پژوهش ایجاد انگیزه و حساسیت در پژوهشگران نسبت به بررسی بیشتر چگونگی روند پیشرفت و تغییرات این معضل، جهت جلوگیری از اضمحلال و رفع موانع توسعه فردی و برقراری شایسته‌سالاری در سازمان‌ها است.