مطالعه وضعیت تولیدات علمی در حوزه موضوعی «علم باز»
نویسندگان
1 استادیار/مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
2 دانش آموخته دکترای علم اطلاعات و دانششناسی، پژوهشگر حوزه علم سنجی در زمینه آلتمتریکس
doi
10.22067/infosci.2021.23982.0چکیده
مقدمه: علم باز یکی از مفاهیم کلیدی جامعه علمی است و هر نوع تغییر در ارتباط با آینده دانش علمی و انتشار آن را شامل میشود. بهمنظور ارائه نقـشه جامع علمی حوزه موضوعی علم باز در دنیا، پژوهش حاضر درصدد است روند تکامل موضوعی و تاریخی این حوزه علمی، شبکه همتألیفی و همرخدادی واژگانی آنرا بررسی نماید. روش شناسی: پژوهش از نوع کاربردی علم سنجی است که با رویکردی کمّی، با روش کتابخانه ای و بهره گیری از شاخصهای علم سنجی، به بررسی وضعیت تولیدات علمی علم باز از ابتدا تا پایان سال 2019 پرداخته است. برای مصورسازی از نرمافزار وی.او. اس.ویور و گفی استفاده شده است. یافته ها: تنوع حوزه های موضوعی در علم باز بسیار بود و اغلب مدارک علمی علم باز در حوزه علوم کامپیوتر و علوم اجتماعی نمایه شده اند. بررسی تاریخی موضوعی علم بازنشان داد دسترسی باز و دادههای باز که جزء سه موضوع مورد توجه پژوهشگران این حوزه تا سال 2019 است، بر اساس شبکه همواژگانی علم باز دارای رخدادهای بالاتری نسبت به سایر مفاهیم بودند. آمریکا و انگلستان تأثیرگذارترین کشورها در حوزه علم باز بودند، در حالی که هیچ مدرکی از کشور ایران در اسکوپوس در حوزه علم باز نمایه نشده است. بهعلاوه، تحلیل شبکه همنویسندگی پژوهشگران نشان داد نویسندگانی که دارای شبکه همنویسندگی قویتری هستند بر اساس تحلیل پایگاه اسکوپوس جزء نویسندگان پر تولید حوزه هم بودند. نتیجه: این حوزه میان رشته ای و تولیدات آن در طول سالهای مورد بررسی روندی صعودی داشته است.