طبقه بندی مورفولوژیکی و ناپایداری مجرای رودخانه ی کلیبرچای

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشیار دانشکده ی علوم زمین، ژئومورفولوژی، دانشکده ی علوم زمین، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران

3 دانش‌آموخته‌ی کارشناس ارشد، ژئومورفولوژی، دانشکده‌ی علوم زمین، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران

doi
چکیده

رودخانه‌ها سیستم‌های طبیعی پیچیده‌ای هستند لذا طبقه‌بندی رودخانه می‌تواند درک بهتری از مطالعه ­ی فرآیندها و اشکال رودخانه را فراهم آورد. در این پژوهش برای ارزیابی طبقه‌بندی الگوی جریان در رودخانه ­ی کلیبرچای از مدل راسگن در سطح 1 ،2، 3 استفاده شده است. بدین منظور یک بازه ­ی 3 کیلومتری مابین دو روستای پیغام و قشلاق تعیین گردید و سپس 8 مقطع عرضی در این بازه انتخاب شد. جهت شبیه­سازی رودخانه و استخراج پارامترهای مورد نیاز از نقشه‎های زمین­ شناسی، توپوگرافی، کاربری ‎اراضی استفاده گردید. پس از بازه‌بندی مسیر رودخانه با تکیه‌ بر بازدیدهای میدانی و نقشه­ های توپوگرافی طبقه‌بندی سطح 1 و 2 که بر اساس متغیرهای شیب، ضریب انحنا، عرض دبی لبالبی، متوسط عمق دبی­ لبالبی، عرض دشت سیلابی و جنس مصالح بستر است، در 8 مقطع مورد نظر در رودخانه ­ی کلیبرچای انجام گرفت. بر پایه ­ی تحلیل های صورت گرفته مورفولوژی آبراهه کلیبرچای در بازه‌های 1، 3، 4، 5 از نوعB ، در بازه‌های 2، 6، 7، 8 از نوع C می‎باشد. نتایج ارزیابی شرایط پایداری در سطح سوم طبقه­بندی راسگن نیز نشان داد، بازه­ ی‎ 2 و 6 هر دو از گروه تیپ C، در وضیعت خوب و پایدار قرار گرفتند، بازه‎های 1 و 4 از گروه تیپB  و 8 از گروه تیپ C، به در وضعیت متوسط ناپایداری محدود و بازه ­ی 3 و 5 از گروه تیپ B، 7 از گروه تیپ C در وضیعت ضعیف و ناپایدار قرار گرفتند. بنابراین سیستم طبقه­ بندی راسگن در ارتباط با شناخت مورفولوژیک رودخانه کلیبرچای و سیستم‌های فلویال مشابه مناسب ارزیابی شده است.