طبقه بندی مورفولوژیکی و ناپایداری مجرای رودخانه ی کلیبرچای
نویسندگان
1 دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشیار دانشکده ی علوم زمین، ژئومورفولوژی، دانشکده ی علوم زمین، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران
3 دانشآموختهی کارشناس ارشد، ژئومورفولوژی، دانشکدهی علوم زمین، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران
doi
چکیده
رودخانهها سیستمهای طبیعی پیچیدهای هستند لذا طبقهبندی رودخانه میتواند درک بهتری از مطالعه ی فرآیندها و اشکال رودخانه را فراهم آورد. در این پژوهش برای ارزیابی طبقهبندی الگوی جریان در رودخانه ی کلیبرچای از مدل راسگن در سطح 1 ،2، 3 استفاده شده است. بدین منظور یک بازه ی 3 کیلومتری مابین دو روستای پیغام و قشلاق تعیین گردید و سپس 8 مقطع عرضی در این بازه انتخاب شد. جهت شبیهسازی رودخانه و استخراج پارامترهای مورد نیاز از نقشههای زمین شناسی، توپوگرافی، کاربری اراضی استفاده گردید. پس از بازهبندی مسیر رودخانه با تکیه بر بازدیدهای میدانی و نقشه های توپوگرافی طبقهبندی سطح 1 و 2 که بر اساس متغیرهای شیب، ضریب انحنا، عرض دبی لبالبی، متوسط عمق دبی لبالبی، عرض دشت سیلابی و جنس مصالح بستر است، در 8 مقطع مورد نظر در رودخانه ی کلیبرچای انجام گرفت. بر پایه ی تحلیل های صورت گرفته مورفولوژی آبراهه کلیبرچای در بازههای 1، 3، 4، 5 از نوعB ، در بازههای 2، 6، 7، 8 از نوع C میباشد. نتایج ارزیابی شرایط پایداری در سطح سوم طبقهبندی راسگن نیز نشان داد، بازه ی 2 و 6 هر دو از گروه تیپ C، در وضیعت خوب و پایدار قرار گرفتند، بازههای 1 و 4 از گروه تیپB و 8 از گروه تیپ C، به در وضعیت متوسط ناپایداری محدود و بازه ی 3 و 5 از گروه تیپ B، 7 از گروه تیپ C در وضیعت ضعیف و ناپایدار قرار گرفتند. بنابراین سیستم طبقه بندی راسگن در ارتباط با شناخت مورفولوژیک رودخانه کلیبرچای و سیستمهای فلویال مشابه مناسب ارزیابی شده است.