تأثیر ویژگی های مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات بر سواد اطلاعاتی در افراد مادرزاد دیجیتال
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه پیام نور
4 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه پیام نور
doi
10.22067/infosci.2021.23941.0چکیده
مقدمه: برخی پژوهشگران افراد مادرزاد دیجیتال را دارای تواناییهای طبیعی همپوشان با قابلیتهای سواد اطلاعاتی دانستهاند. هدف از این پژوهش ارزیابی میزان تأثیر ویژگیهای افراد مادرزاد دیجیتال (از قبیل مالکیت بر ابزار فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا)، تجارب فاوا، اعتماد به نفس اینترنتی، و تعداد شرکت در دورههای فاوا) بر سطح سواد اطلاعاتی آنان بود.روش شناسی: جامعه آماری این پیمایش کاربردی، 2610 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره) قزوین در مقاطع تحصیلات تکمیلی بود که 336 نفر بهعنوان حجم نمونه انتخاب شدند و 255 نفر بهطور کامل در آزمون شرکت و پرسشنامهای 75 گویهای مربوط به متغیرهای تحقیق را تکمیل کردند. برای بررسی فرضیههای تحقیق از روش معادلات ساختاری و تحلیل مسیر در نرمافزارهای SPSS 22.0 و SmartPLS 3.0 استفاده شد.یافته ها: مالکیت بر/کاربرد ابزار فاوا بهطور مستقیم و همچنین بهصورت غیرمستقیم از طریق اعتمادبهنفس اینترنتی، بر سواد اطلاعاتی تأثیری معنادار ندارد؛ ولی از طریق تجارب فاوا دارای تأثیر معناداری بر سواد اطلاعاتی است. گذراندن دورههای فاوا بهصورت مستقیم بر سواد اطلاعاتی تأثیر دارد؛ ولی از طریق تجارب فاوا و نیز از طریق اعتماد به نفس اینترنتی بر سواد اطلاعاتی تأثیری ندارد. تجارب فاوا از طریق اعتماد به نفس اینترنتی دارای تأثیر معناداری بر سواد اطلاعاتی است و اعتمادبهنفس در استفاده از اینترنت بهصورت مستقیم بر سواد اطلاعاتی تأثیر معنادار دارد.نتیجه: نتایج حاصل از تحلیل دادهها، ضمن تأیید نسبی برخی از وجوه روابط متغیرهای مورد پژوهش، نشان داد که نمیتوان ویژگیهای افراد نسل مادرزاد دیجیتال را عامل ارتقای سواد اطلاعاتی آنان دانست. از اینرو، لازم است برنامههای درسی با مباحث سواد اطلاعاتی به کمک افراد متخصص تلفیق و به این نسل آموزش داده شود.