بررسی میزان همخوانی انواع موجودیتهای دادهای فرانمای تولید دادههای ساختارمند با فهرست اصطلاحات نوع خاص منبع استاندارد مارک 21
نویسندگان
1 استاد، گروه علم ارتباطات و دانششناسى، دانشگاه آزاد اسلامى، واحد علوم و تحقیقات،
2 دانشیار، گروه علم ارتباطات و دانششناسى، دانشگاه آزاد اسلامى، واحد علوم و تحقیقات،
3 دانشیار، گروه علم ارتباطات و دانششناسی، دانشدانشگاه آزاد اسلامى، واحد علوم و تحقیقات،
4 دانشآموخته دکتری علم اطلاعات و دانششناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی
5 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانششناسى، دانشگاه علامه طباطبائى
doi
10.22067/infosci.2021.24040.0چکیده
مقدمه: پژوهش حاضر با هدف تبیین میزان همخوانی انواع موجودیتهای دادهای فرانمای تولید دادههای ساختارمند با بازنمایی آنها در فهرست اصطلاحات نوع خاص منبع استاندارد مارک 21 انجام شد. روششناسی: این پژوهش از نظر هدف، یک پژوهش کاربردی است که بر اساس روش تحلیل محتوا صورت گرفت و جامعه پژوهش را انواع موجودیتهای دادهای فرانمای تولید دادههای ساختارمند تشکیل میدادند. برای گردآوری دادهها، از ابزار سیاهه وارسی مبتنی بر فهرست اصطلاحات نوع خاص منبع مارک، برای بررسی میزان همخوانی با انواع موجودیتهای دادهای فرانمای تولید دادههای ساختارمند، و روش مشاهده طراحی شده استفاده شد که برای این منظور در ابتدا هر یک از موجودیتهای آثار خلاقانه و سپس موجودیتهای دیگر در فرانمای تولید دادههای ساختارمند با اصطلاحات نوع خاص منبع در استاندارد «مارک» مورد تحلیل، و انواع موجودیتهای دادهای مرتبط شناسایی و تعیین شدند. یافتهها: یافتههای این پژوهش نشان داد که 64 درصد از اصطلاحات نوع خاص منبع در مارک وجود دارد که در فرانمای تولید دادههای ساختارمند هیچ نوع موجودیت دادهای معادل آنها تعریف نشده، و تنها 36 درصد اصطلاحات نوع خاص منبع مارک با فرانمای تولید دادههای ساختارمند همخوان است. بدین معنی که برای 100 اصطلاح نوع خاص منبع مارک فقط 36 معادل در فرانمای تولید دادههای ساختارمند وجود داشت. در این میان، 24 اصطلاح از اصطلاحات نوع خاص منبع مارک با موجودیت آثار خلاقانه در فرانمای تولید دادههای ساختارمند همخوانی کامل و دقیق داشتند و 12 اصطلاح با سایر موجودیتهای فرانما همخوان بودند. نتیجه: برای توصیف و سازماندهی اشیای دیجیتالی، به دلیل آنکه بیشتر موجودیتهای دادهای موجود در وب، نسخه دیجیتالی شده اشیای محتوایی فیزیکی هستند، بنابراین ویژگیهای هر دو نسخه باید مدنظر قرار گیرد. همچنین با توجه به اینکه فرانمای تولید دادههای ساختارمند بخشی از موجودیتهای دادهای بافت کتابشناختی را در نظر نگرفته، در نتیجه این فرانما چنان چه بخواهد نگاره دانش را تکمیل کند، باید برای توصیف تمام اصطلاحات نوع خاص منبع بافت میراث فرهنگی (از جمله بافت کتابشناختی) فرانمای مناسب و ویژه طراحی نماید. نیز توصیه میشود، اصلاحات و واژگان تخصصی سایر بخشهای بافت میراث فرهنگی (بافت موزه و آرشیو) با موجودیتهای دادهای فرانمای تولید دادههای ساختارمند تطبیق داده شوند تا زمینه برای بازنمون کامل دانش در بافت میراث فرهنگی فراهم گردد.