بررسی مؤلفه های برنامه ریزی متناسب فعالیت های فرهنگی کتابخانه های عمومی و ارائه مدلی برای آن
نویسندگان
1 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی/ دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال
2 دانشجوی دکتری رشته علم اطلاعات و داتش شناسی/ دانشگاه آزاد اسلامی
3 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی /دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال
4 استاد گروه علم اطلاعات و دانش شناسی /دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات
doi
10.22067/infosci.2021.23835.0چکیده
مقدمه: بهکارگیری مدل برنامهریزی، مدیران کتابخانه های عمومی را در تصمیمگیریهای مربوط به فعالیتهای فرهنگی یاری خواهد کرد. مقاله با هدف بررسی مؤلفه های برنامه ریزی متناسب با فعالیت های فرهنگی کتابخانه های عمومی ایران و ارائه مدلی برای آن نگاشته شده است. روششناسی: روش پژوهش حاضر پیمایشی و از نوع کاربردی و ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته میباشد. برای تجزیهوتحلیل داده ها از آزمون تحلیل عاملی در نرمافزار اس.پی.اس.اس، جهت تحلیل اکتشافی و نرمافزار آموس جهت تحلیل عاملی تائیدی استفاده شده است. برای تحلیل عاملی دادهها از روش تحلیل مؤلفههای اصلی با چرخش واریماکس استفاده گردید. یافته ها: تحلیل عاملی اکتشافی، 25 گویه پرسشنامه را در 3 عامل خلاصه نموده است. این سه عامل که در مجموع 65% از کل تغییرپذیری گویه ها را تبیین می نمایند عبارتند از: عامل اول یعنی بررسی دقیق وضعیت بیرونی کتابخانه های عمومی و تجزیهوتحلیل و شناخت دقیق آنها، عامل دوم یعنی بررسی منابع موجود و وضعیت داخلی کتابخانه های عمومی، و عامل سوم زیرساخت: تعیین زیرساختها براساس نیازها و منابع موجود و تأیید عملیاتی شدن آن. سپس با استفاده از تحلیل عاملی تائیدی، مدل رتبه بندی با ضرایب استاندارد ساخته شد. براساس نتایج این تحلیل، مدل برازش شده نسبتاً مناسب بود. نتیجه: ویژگی بارز و برجسته این مدل، جامعهمحور بودن است. طبق این مدل قبل از برنامه ریزی توجه به پیشینه جمعیت و گروههای قومی کتابخانه، همچنین توجه به دیدگاههای فرهنگی، به همراه مشتری محوری یاری مینماید، تا برنامه ریزی کامل و متناسب فرهنگی طراحی گردد.کتابخانه های عمومی ایران میتوانند با بهره گیری از مؤلفه ها و عوامل این مدل در تصمیمگیریها، فعالیتهای فرهنگی را با اطمینان خاطر بیشتری برنامه ریزی نمایند.