رویکرد تحلیل فضایی در روند توسعه آموزش عالی
نویسندگان
1 گروه برنامه ریزی آموزش عالی، مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی
doi
چکیده
هدف از این پژوهش تحلیل فضایی روند توسعه برخی از شاخصهای (درونداد و برونداد) نظام آموزشعالی طی سالهای 89-1384 (برنامه چهارم توسعه) بود. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی بود که با استفاده از ضریب آنتروپی و چارکها، روند تحولات شاخصهای آموزشعالی در 31 استان کشور واکاوی و با بهرهگیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی مدل فضایی تحلیل و به تصویر کشیده شد. نتایج تحقیق نشان داد که در بازۀ زمانی 89-1384 آموزشعالی کشور با رشد کمّی بسیار خوبی مواجه بوده است، اما تحلیل پراکنش فضایی شاخصها در استانهای کشور روشن کرد که بهدلیل اهداف کمّی تعیین شده غیر واقعبینانه و نادیده گرفتن اصول برنامهریزی منطقهای در بیش از 60 درصد از استانهای کشور، شاخصهای مورد بررسی از توزیع متوازن برخوردار نبوده و بسیاری از شاخصهای تعیین شده در برنامه فقط در استانهای برخوردارکشور تحقق یافته یا به اهداف کمّی برنامه تعیین شده نزدیک شدهاند. بدین ترتیب، علیرغم تأکید سیاستگذاران مبنی بر عدم برنامهریزیهای تمرکزگرا و بخشی، توزیع نامناسب امکانات آموزشعالی در بین مناطق جغرافیایی کشور سبب شده است تا دستیابی به سیاستهای عدالت محور آموزشی با چالشهای جدی مواجه باشد. از این رو، پیشنهاد میشود برنامهریزان آموزشعالی بیش از پیش به برنامهریزیهای آمایشی و تحلیلهای فضایی بهمنظور شناسایی نابرابریها و میزان عدم تعادلها در بین مناطق کشور توجه کنند.