ریزمقیاس نمایی روابط بارش-رواناب حوضه ی آبریز رود زرد در بستر تغییر اقلیم

نویسندگان

1 استاد گروه آب و هواشناسی دانشگاه تبریز

2 دانش آموخته دکتری اقلیم شناسی دانشگاه دانش آموخته دکتری اقلیم شناسی دانشگاه تبریز، ایران

3 استاد اقلیم شناسی دانشگاه زنجان، ایران

doi
چکیده

بررسی و شناخت تغییرات اقلیمی رخ داده در نواحی مختلف می­تواند شناختی از تغییرات اقلیمی محتمل در آینـده را به‌دست دهد. یکی از راه­ های شناخت تغییرات احتمالی عناصر اقلیمی در آینده استفاده از مدل­ های اقلیمی موجود و ریز­مقیاس­ نمایی آنهاست. در این پژوهش بارش و رواناب حوضه­ ی آبریز رود زرد، ریزمقیاس­ نمایی و برای دوره­ ی 2100-2006 شبیه­ سازی گردید. برای این منظور از سناریوهای RCP خروجی مدل CanESM2 استفاده شد. دوره­ ی پایه­ ی مورد استفاده برای این کار 2005-1976 می­باشد. برای ریزمقیاس­ نمایی بارش و رواناب حوضه­ ی آبریز رود زرد از داده­ های بارش روزانه ایستگاه باغملک و رواناب ایستگاه ماشین و روش شبکه­ ی عصبی مصنوعی بهره گرفته شد. با استفاده از روش حذف پس­رونده، متغیرهای میانگین فشار سطح دریا، ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال و میانگین دما در ارتفاع نزدیک سطح زمین به‌ عنوان متغیرهای پیش‌بینی­ کننده انتخاب شد. راستی‌آزمایی الگو با نمایه‌های  و  انجام پذیرفت. در نهایت، معماری شبکه با الگوریتم قانون پسرو بیزی و با سه لایه­ ی پنهان به عنوان شبکه ­ی بهینه انتخاب شد. نتایج نشان­دهنده ­ی روند کاهشی بارش سالانه برآورد شده در 95 سال آیـنده بر اساس هر سه سناریو می­باشد. همچنین افزایش بارش در ماه­های فصل گرم و کاهش بارش در ماه ­های فصل سرد مورد انتظار است. به عبارت دیگر می­توان افزایش بارش­ های محلی (احتمالاً همرفتی) ناشی از افزایش دما در دوره ­های آینده را محتمل دانست. رواناب حاصل از بارش نیز در ماه­ های سرد، کاهش و در ماه­ های گرم با صرف نظر از تأثیر دما و پوشش گیاهی، افزایش را تجربه خواهد کرد.