مقایسه ی روش‌های هیدروگراف واحد SCS و Uniform در برآورد حداکثردبی سیلاب حوضه ی عموقین

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه محقق اردبیلی- دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان

doi
چکیده

سیلاب در مطالعات مربوط به بهره‌برداری از منابع آب، ساخت سدها، مدیریت حوضه و مطالعات هیدرولوژیکی اهمیت زیادی دارد. بنابراین، تا حد زیادی دقت این مطالعات و ایمنی تأسیسات آبی بستگی به روش‌های مطاله سیلاب دارد. این مطالعه با هدف مقایسه­ ی روش‌های  هیدروگراف واحد SCS و Uniform  در تعیین بیشینه­ ی دبی سیلاب با استفاده از مدل WMS در حوضه­ ی عموقین واقع در استان اردبیل، انجام شده است. مساحت حوضه­ ی مذکور 78 کیلومتر مربع بوده و برای تعیین مقدار CN منطقه از تلفیق نقشه­ ی کاربری اراضی و گروه هیدرولوژیک خاک (B ,C ,D) به‌دست آمده از تحلیل تصاویر ماهواره لندست 8 در نرم­افزار Idrisi32 به‌دست آمد که برابر 7/78 محاسبه گردید. نتایج واسنجی (RE=7.17، RMSE=0.44) و اعتبار‌سنجی مدل (RE=2.51، RMSE=0.0042 ) با وقایع بارندگی رواناب در منطقه نشان‌داد که میزان حداکثر دبی سیلاب و حجم سیلاب برآورد شده توسط روش SCS به‌خوبی با مقادیر مشاهده­شده مطابقت دارد. همچنین نتایج حداکثر دبی روش‌های SCS وUniform  در دوره­ ی بازگشت‌های 25، 50 و 100 ساله مقایسه شد و نتایج نشان داد میانگین برآوردهای روشUniform  تقریباً 5 درصد بیشتر از روش SCS می‌باشد و بر اساس آزمون T استیودنت، تفاوت بین مقادیرUniform  و SCS در سطح اعتماد یک‌درصد معنی‌دار نگردید. نتایج نشان‌داد در صورتی که زمان تأخیرحوضه با درنظر گرفتن سیلاب واقعی حوضه، محاسبه گردد، روش SCS دقیق‌تر از روشUniform  قادر به شبیه‌سازی سیلاب در منطقه است، با توجه به حساسیت بالای روش SCS به توزیع بارندگی، تحلیل بارندگی در منطقه­ ی مورد مطالعه، برای دستیابی به نتایج مطلوب لازم بوده و توزیع باران و توزیع زمانی آن باید حتی‌الامکان نزدیک به مقادیر واقعی در منطقه باشد.