هیجانها و نظریههای هیجان در بازیابی اطلاعات: شناخت نقشها و کاربردها
نویسندگان
1 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی /دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی /دانشگاه تهران
doi
10.22067/infosci.2021.23913.0چکیده
مقدمه : هیجانها همانطور که هر فعالیت و رفتار انسانی در زندگی روزمره را تحت تأثیر قرار میدهند، در فرایند بازیابی اطلاعات نیز تأثیر و اهمیت ویژهای دارند؛ مسئلهای که در حوزه بازیابی اطلاعات توجه اندکی به آن صورت گرفته است. از اینرو، نوشتار حاضر درصدد است تا نقش و کاربرد هیجان و نظریههای هیجان را در بازیابی اطلاعات تشریح نماید. روش شناسی: مطالعه حاضر با رویکرد کتابخانه های نوشته شده است. اطلاعات لازم با استفاده از بررسی و مطالعه منابع اطلاعاتی چاپی و الکترونیکی موجود در کتابخانه ها، اینترنت و پایگاههای اطلاعاتی فارسی و انگلیسی گردآوری شد. یافته ها: هیجانها جزء جداییناپذیر تمام فعالیتهای انسانی از جمله فعالیتهای بازیابی اطلاعات شامل رفتارهای اطلاعاتی، جستجوی اطلاعات و نظایر آن و تعامل انسان با رایانه هستند. هیجانها در بازیابی انواع منابع متنی، صوتی و تصویری نقش ویژهای دارند. هیجانهای مثبت، رفتار موفقیتآمیز را تسهیل کرده و هیجانهای منفی، مانع عملکرد مناسب فرد میشوند. نتیجه: شناخت هیجانها در مراحل مختلف بازیابی اطلاعات و بهرهگیری از نظریههای هیجان بهمنظور شناخت علل ایجاد هیجانها، عوامل اثرگذار بر آنها و نظایر آن، گامی مهم در کنترل هیجانها و افزایش ایجاد هیجانهای مثبت در فرایند بازیابی اطلاعات موفقیت آمیز خواهد بود. همچنین طراحان نظامهای اطلاعاتی و کتابداران را در ارائه خدمات مطلوبتر و کارپسندتر به کاربران یاری خواهد کرد.