هیجان‌ها و نظریه‌های هیجان در بازیابی اطلاعات: شناخت نقش‌ها و کاربردها

نویسندگان

1 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی /دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش ‏شناسی /دانشگاه تهران

doi
10.22067/infosci.2021.23913.0
چکیده

مقدمه : هیجان‌ها همان‌طور که هر فعالیت و رفتار انسانی در زندگی روزمره را تحت تأثیر قرار می‌دهند، در فرایند بازیابی اطلاعات نیز تأثیر و اهمیت ویژه‌ای دارند؛ مسئله‏ای که در حوزه بازیابی اطلاعات توجه اندکی به آن صورت گرفته است. از این‌رو، نوشتار حاضر درصدد است تا نقش و کاربرد هیجان و نظریه‏های هیجان را در بازیابی اطلاعات تشریح نماید. روش شناسی: مطالعه حاضر با رویکرد کتابخانه ه‏ای نوشته شده است. اطلاعات لازم با استفاده از بررسی و مطالعه منابع اطلاعاتی چاپی و الکترونیکی موجود در کتابخانه‏ ها، اینترنت و پایگاه‏های اطلاعاتی فارسی و انگلیسی گردآوری شد. یافته‏ ها: هیجان‌ها جزء جدایی‏ناپذیر تمام فعالیت‌های انسانی از جمله فعالیت‏های بازیابی اطلاعات شامل رفتار‏های اطلاعاتی، جستجوی اطلاعات و نظایر آن و تعامل انسان با رایانه هستند. هیجان‏ها در بازیابی انواع منابع متنی، صوتی و تصویری نقش ویژه‏ای دارند. هیجان‌های مثبت، رفتار موفقیت‌آمیز را تسهیل کرده و هیجان‌های منفی، مانع عملکرد مناسب فرد می‌شوند. نتیجه‏: شناخت هیجان‏ها در مراحل مختلف بازیابی اطلاعات و بهره‌گیری از نظریه‏های هیجان به‌منظور شناخت علل ایجاد هیجان‏ها، عوامل اثرگذار بر آن‌ها و نظایر آن، گامی مهم در کنترل هیجان‏ها و افزایش ایجاد هیجان‏های مثبت در فرایند بازیابی اطلاعات موفقیت‏ آمیز خواهد بود. همچنین طراحان نظام‏های اطلاعاتی و کتابداران را در ارائه خدمات مطلوب‏تر و کارپسندتر به کاربران یاری خواهد کرد.