تعیین حجم آب کاربردی و شاخص بهرهوری آب در مزارع تولید خیار در کشور
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی بابل
2
3 دانشگاه علوم پزشکی کرمان
4 دانشگاه علوم پزشکی همدان
5
6
7
8
9 دانشگاه صنعتی امیرکبیر
10 دانشگاه علوم پزشکی مشهد
11 دانشگاه شهید چمران اهواز
12 دانشگاه علوم پزشکی گیلان
13 دانشگاه علوم پزشکی ایران
14
doi
10.22059/ijswr.2024.368793.669611چکیده
محدودیت منابع آب و ضرورت بهبود بهرهوری آب در تولید محصولات سبزی و صیفی ازیک سو و اهمیت اقتصادی تولید خیار در کشور از سوی دیگر، لزوم بررسی شاخصهای مدیریتی در تولید خیار را آشکار مینماید. پژوهش حاضر با هدف تعیین مستقیم آب کاربردی خیار (مجموع حجم آب آبیاری و بارندگی) و شاخصهای بهرهوری آب آبیاری در مزارع تولید خیار کشور بدون دخالت در برنامه آبیاری کشاورزان در طول یک سال زراعی (1399-1400) انجام شد. از این رو، حجم آب آبیاری و عملکرد خیار در بیش از 180 مزرعه منتخب و مشتمل بر حدود 70 درصد سطح زیرکشت خیار در کشور اندازهگیری گردید. نتایج حاکی از آن است که تفاوت بسیار معنیداری در حجم آب آبیاری، آب کاربردی، عملکرد و شاخصهای بهرهوری آب در استانهای منتخب وجود دارد. حجم آب کاربردی خیار در مزارع منتخب از 4158 مترمکعب در هکتار در استان هرمزگان تا 8898 مترمکعب در هکتار در استان خراسان رضوی متغیر است و میانگین وزنی آن 7043 مترمکعب در هکتار حاصل شد. میانگین عملکرد خیار از 12750 کیلوگرم بر هکتار در استان زنجان تا 32956 کیلوگرم بر هکتار در استان خراسان رضوی متغیر و میانگین وزنی آن 25219 کیلوگرم بر هکتار است. شاخصهای بهرهوری آب آبیاری و آب کاربردی بهترتیب 27/4 و 20/4 کیلوگرم بر مترمکعب بدست آمد این در حالی است که کمترین مقدار شاخص بهرهوری آب کاربردی در استان زنجان (21/2 کیلوگرم بر مترمکعب) و بیشترین مقدار آن در استان فارس (59/6 کیلوگرم بر مترمکعب) بود.برمبنای نتایج حاصل، حجم کل آب مورد نیاز 55 هزار هکتار سطح زیرکشت خیار در کشور، 330 میلیون مترمکعب برآورد گردید.
