فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: پرورش و توسعه اخلاق پژوهش در فارغ‌التحصیلان دانشگاهی از اهمیت وافری در نظام‌های آموزش عالی کشورهای پیشرو و اسناد فرادست دانشگاه‌های ایران به شمار می‌رود. هدف پژوهش، شناسایی عوامل مؤثر بر رعایت، تعیین اهمیت و سهم عوامل اثرگذار بر رعایت اخلاق پژوهش در میان دانشجویان گروه‌های مختلف تحصیلی بود. روش‌شناسی: از نوع همبستگی و جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان تحصیلات تکمیلی در دانشگاه فردوسی مشهد در سال تحصیلی 95ـ1394 بود. حجم نمونه از طریق فرمول کوکران تعیین و به شیوه روش نمونه‌گیری سهمیه‌ای 400 نفر تعیین گردید. یافته‌ها: از طریق پرسشنامه‌ای محقق ساخته که به منظور سنجش میزان رعایت اخلاق پژوهش و تعیین عوامل مؤثر بر آن طراحی و تدوین شده بود؛ جمع‌آوری گردید. برای پاسخ‌دهی به سؤالات پژوهش از آزمون‌های رگرسیون چندگانه و آزمون تحلیل واریانس استفاده شد. نتیجه‌گیری: از میان متغیرهای مؤثر تنها دو مؤلفه محدودیت زمانی و فشارهای محیطی، قابلیت پیش‌بینی رعایت اخلاق پژوهش را دارند. نتایج آزمون‌ها نشان داد که بین گروه‌های تحصیلی تفاوت معناداری در رعایت اخلاق پژوهش وجود دارد. میانگین رعایت اخلاق پژوهش در گروه علوم دامی ـ کشاورزی از سایر گروه‌ها بیشتر بود، سپس رعایت اخلاق پژوهش به ترتیب در گروه‌های علوم پایه و علوم انسانی و در نهایت در گروه فنی مهندسی دیده شد. با توجه به تأثیر پژوهش در سرنوشت جامعه، سوگیری اخلاق در پژوهش می‌تواند مبدأ شکل‌گیری رفتارهای غیراخلاقی عمده‌تری گردد؛ بنابراین بهتر است با شناخت سایر عوامل، در جهت بهبود رعایت اخلاق پژوهش در دانشگاه‌ها مبادرت شود.