شناخت عوامل مؤثر و پیامدهای پدیده هوبریس رهبران با روش دیمتل فازی، مورد مطالعه: سازمان‌های دولتی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

doi
10.30473/ipom.2022.61501.4489
چکیده

در دنیای مدیریت امروز، برخی رهبران ضمن برخورداری از شخصیت خودمحور و متکبر و قرارگیری در موقعیت قدرت، در طول زمان کمتر از توانایی­ها و قابلیت­های ذهنی خود استفاده می­کنند و تحرک ­فکری کمی دارند که این مسئله در گذر زمان باعث کاهش توانش فکری و عقلانی آن‌ها می­شود. در حقیقت این افراد، بعد از رسیدن به قدرت، دچار کوته‌فکری و تحکم بی‌منطق می‌شوند؛ چراکه اعمال قدرت مداوم و توانایی حکمرانی بدون داشتن فعالیت ­فکری و ذهنی، آسیب قابل­توجهی به توانش ذهنی و فکری آن‌ها می‌زند که نتیجه آن ضعف در فعالیت­های فکری رهبران، بالأخص در حوزه تصمیم­گیری خواهد بود. ازاین­رو، پژوهش حاضر با هدف شناخت عوامل مؤثر و پیامدهای هوبریس­ رهبران در سازمان­های دولتی انجام پذیرفت. این پژوهش از نوع پژوهش‌های آمیخته با رویکرد کیفی و کمی است که از نظر هدف توسعه­ای و از نظر روش گردآوری اطلاعات پیمایشی می­باشد. جامعه آماری پژوهش در بخش کیفی و کمی خبرگان هستند که با ­استفاده از روش نمونه­گیری گلوله ­برفی اعضای­ نمونه آن انتخاب و براساس اصل کفایت نظری تعداد آن برآورد شد. ابزار گردآوری داده در بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختار­یافته و در بخش کمی پرسشنامه است. در این پژوهش برای تحلیل داده­ها در بخش کیفی از روش کدگذاری و نرم‌افزار اطلس تی و برای تحلیل کمی از روش دیمتل ­فازی بهره گرفته شد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که تحکم بی­منطق، پارادوکس قدرت، تصور وهم‌آلود از نبوغ و دانش­ شخصی، عدم­تحرک ­مغزی و تنبلی ­ذهنی، غرور و خودشیفتگی و اختلالات شخصیتی و رفتاری مهم‌ترین عوامل مؤثر و شکل­دهنده هوبریس هستند. همچنین تمرکز تصمیم­گیری، رهبری مغرورانه، بهره­کشی و استثمار منابع انسانی، مدیریت خودکامه و کاهش انگیزه و تعهد پیروان و زیردستان به‌عنوان مهم‌ترین پیامدهای پدیده هوبریس ­رهبران در سازمان­های دولتی است.