نقش ارتباط علمی در فرآیند تولید دانش در علوم انسانی

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22067/riis.v0i0.62323
چکیده

مقدمه: تولید دانش، فرآیندی پیچیده و زمان‌بر است و نخبگان دانشگاهی، پیشگامان تولید آن محسوب می‌شوند. بررسی فرآیند «ارتباط علمی» و نقش آن در تولید دانش در حوزۀ علوم انسانی و مهم‌تر از آن، تأثیرگذاری روابط میان‌رشته‌ای بر توسعه حوزه‌های دانش در علوم انسانی از موضوعاتی است که کمتر مورد توجه و بررسی قرار گرفته است. این پژوهش به مرور و معرفی اجمالی این مفاهیم به منظور واکاوی برخی از چالش‌های فرایند تولید دانش میان‌رشته‌ای در علوم انسانی با بررسی متون مرتبط می‌پردازد. روش‌شناسی: این پژوهش به‌صورت کتابخآن‌های و مروری انجام شده و با بررسی متون مرتبط، مفاهیم مورد نظر تبیین شده است. یافته‌ها: در چهارچوب ارتباط علمی و تولید دانش میان‌رشته‌ای در علوم انسانی مشخص می‌گردد که نه‌تنها به‌وجود و حضور مؤثر آفرینندگان دانش و نخبگان علمی موجود در درون جامعه دانشگاهی نیاز است، بلکه لازم است تا افزون‌بر تمایل و خواست آن‌ها به نشر ایده‌ها و افکار خود، بایسته‌ها و ملزومات زیرساختی تولید و اشاعه دانش میان‌رشته‌ای نیز وجود داشته باشد. اگر دانش به‌عنوان شبکه ارتباطی در علوم انسانی تلقی شود، مشارکت‌جویان دانایی (مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان)، می‌توانند به مفاهمه‌ای دست یابند که با یک نوع خلاقیت میان‌رشته‌ای، مفاهیم خلق شده را به اشتراک گذارند و به سیّالیّت جریان دانایی و دانش مدد رسانند. ازاین‌رو، نیاز به شناخت بیشتر عوامل موثر بر ارتباط علمی در محیط‌های دانشگاهی ضروری می‌نماید. نتیجه‌گیری: به‌نظر می‌رسد، تبادل دانش و بهره‌گیری از پژوهش‌های میان‌رشته‌ای که به نشر ایده‌ها و افکار در راستای حل مسئله‌ها و دشواری‌های موجود در جامعه منجر می‌گردد، از نیازمندی‌های غیرقابل چشم‌پوشی جوامع انسانی است. ازاین‌رو، می‌توان با بهره‌گیری از برخی چهارچوب‌ها و با تأکید بر نقش ارتباط میان‌رشته‌ای در فرآیند تولید دانش، روند توسعه دانش میان‌رشته‌ای در حوزه علوم انسانی را با هدف رسیدن به وضعیت مطلوب مورد توجه قرار داد.